🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
चालू घडामोडी MPSC Exam PYQ 2026 MEDIUM

पूर, चक्रीवादळ आणि भूकंपासारख्या नैसर्गिक आपत्तींच्या वेळी तातडीने मदत व बचाव कार्य करण्यासाठी 'मेरा युवा भारत' (MY Bharat) प्लॅटफॉर्मवरील स्वयंसेवकांना 'आपदा मित्र' (Aapda Mitra) म्हणून प्रशिक्षण देणारी देशातील नोडल संस्था कोणती आहे?

EN Mobilizing youth volunteers through the MY Bharat platform to act as certified first responders during floods, landslides, and disasters, which apex agency trains the 'Aapda Mitra' cohort?
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
नीती आयोग (NITI Aayog)
NITI Aayog
B
राष्ट्रीय आपत्ती व्यवस्थापन प्राधिकरण (NDMA)
National Disaster Management Authority (NDMA)
C
राज्य आपत्ती प्रतिसाद दल (SDRF)
State Disaster Response Force (SDRF)
D
इंडियन रेड क्रॉस सोसायटी
Indian Red Cross Society
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर पर्याय (२) राष्ट्रीय आपत्ती व्यवस्थापन प्राधिकरण (NDMA) आहे.

• आपदा मित्र (Aapda Mitra) प्रशिक्षण आणि NDMA:
• राष्ट्रीय आपत्ती व्यवस्थापन प्राधिकरण (NDMA), जे केंद्रीय गृह मंत्रालयाच्या अंतर्गत कार्य करते, ते देशभरातील तरुणांना 'आपदा मित्र' म्हणून प्रशिक्षित करते.
• 'मेरा युवा भारत' (MY Bharat) पोर्टलच्या सहकार्याने देशातील आपत्ती-प्रवण जिल्ह्यांमधील हजारो स्वयंसेवकांना शोध व बचाव कार्य (Search and Rescue), प्रथमोपचार, आणि पूर बचावाचे प्रत्यक्ष प्रशिक्षण दिले जाते.
• आपत्ती आल्यानंतर व्यावसायिक NDRF किंवा SDRF पथके पोहोचेपर्यंत स्थानिक पातळीवर जीवितहानी टाळण्यासाठी हे 'आपदा मित्र' पहिले प्रतिसादक (First Responders) म्हणून काम करतात.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप:

आपत्ती व्यवस्थापन कायदा, २००५ (Disaster Management Act, 2005):

• NDMA चे पदसिद्ध अध्यक्ष पंतप्रधान असतात.
• SDMA (राज्य आपत्ती व्यवस्थापन प्राधिकरण) चे अध्यक्ष संबंधित मुख्यमंत्री असतात.
• DDMA (जिल्हा आपत्ती व्यवस्थापन प्राधिकरण) चे अध्यक्ष संबंधित जिल्हाधिकारी (District Collector) असतात.

NDRF (राष्ट्रीय आपत्ती प्रतिसाद दल) ची स्थापना २००६ मध्ये याच कायद्यांतर्गत करण्यात आली.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

The correct answer is Option (2) National Disaster Management Authority (NDMA).

• NDMA's Aapda Mitra Initiative:
• The National Disaster Management Authority (NDMA), functioning under the Ministry of Home Affairs, conducts the Aapda Mitra Scheme in conjunction with the MY Bharat (Mera Yuva Bharat) youth volunteer network.
• It trains community volunteers across 350 disaster-prone multi-hazard districts in flood rescue, emergency first aid, CPR, and collapsed-structure evacuation, equipping them with personal protective gear.
• The trained cadre functions as essential community-based first responders prior to the arrival of organized NDRF/SDRF battalions.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip:

Disaster Management Act, 2005 institutional hierarchy:

• NDMA: Chaired ex-officio by the Prime Minister
• SDMA: Chaired ex-officio by the Chief Minister
• DDMA: Chaired ex-officio by the District Collector / Magistrate

NDRF was instituted under Section 44 of the Act.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) नीती आयोग (NITI Aayog) (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
✓ पर्याय (2) राष्ट्रीय आपत्ती व्यवस्थापन प्राधिकरण (NDMA) (अचूक उत्तर): [gold]योग्य उत्तर पर्याय (२) राष्ट्रीय आपत्ती व्यवस्थापन प्राधिकरण (NDMA) आहे.[/gold]
⚠️ पर्याय (3) राज्य आपत्ती प्रतिसाद दल (SDRF) (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✗ पर्याय (4) इंडियन रेड क्रॉस सोसायटी (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'सप्टेंबर २०२५' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी - जानेवारी २०२६ सराव चाचणी
quiz 10 प्रश्न timer 15 मिनिटे military_tech 10 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: सप्टेंबर २०२५

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'सप्टेंबर २०२५' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: चालू घडामोडी विषयांतर्गत 'सप्टेंबर २०२५' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: चालू घडामोडी विषयातील 'सप्टेंबर २०२५' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'सप्टेंबर २०२५' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →