🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

चालू घडामोडी MPSC Exam PYQ 2026 MEDIUM

भारतीय संविधानाच्या कलम १४३ अंतर्गत राष्ट्रपतींनी विचारलेल्या संदर्भावर (Presidential Reference) निर्णय देण्यासाठी सर्वोच्च न्यायालयात किमान किती न्यायाधीशांचे घटनापीठ (Constitution Bench) स्थापन करणे बंधनकारक आहे?

EN Under Article 145(3) of the Indian Constitution, a Constitution Bench hearing a Presidential Reference under Article 143 must comprise a minimum of how many Supreme Court judges?

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

३

५ (किमान ५ न्यायाधीशांचे खंडपीठ)

5 (minimum 5-judge Constitution Bench)

४

६

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर पर्याय (२) ५ (किमान ५ न्यायाधीशांचे खंडपीठ) आहे.

• कलम १४३ आणि घटनापीठाची तरतूद:

• कलम १४५(३): भारतीय संविधानाच्या कलम १४५(३) नुसार, संविधानाचा अर्थ लावण्याचा कोणताही महत्त्वपूर्ण प्रश्न किंवा कलम १४३ अंतर्गत राष्ट्रपतींचा संदर्भ (Presidential Reference) ऐकण्यासाठी सर्वोच्च न्यायालयाच्या किमान ५ न्यायाधीशांचे खंडपीठ (Constitution Bench) असणे बंधनकारक आहे.

• कलम १४३ (सल्लागारी अधिकारक्षेत्र - Advisory Jurisdiction):

• राष्ट्रपतींना सार्वजनिक महत्त्वाच्या कायद्याच्या किंवा तथ्याच्या कोणत्याही प्रश्नावर सर्वोच्च न्यायालयाचे मत मागण्याचा अधिकार आहे.

• सर्वोच्च न्यायालयाने दिलेला सल्ला हा केवळ सल्लागार स्वरूपाचा असतो; तो राष्ट्रपतींवर कायदेशीररीत्या बंधनकारक नसतो.

• प्रसिद्ध राष्ट्रपती संदर्भ खटले:

• दिल्ली कायदे कायदा खटला (१९५१), बेरूबारी युनियन खटला (१९६०), कावेरी जलविवाद खटला (१९९२), आणि २जी स्पेक्ट्रम खटला (२०१२).

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप: सर्वोच्च न्यायालयाचे अधिकारक्षेत्र: मूळ अधिकारक्षेत्र (कलम १३१), रिट अधिकारक्षेत्र (कलम ३२), अपीलीय अधिकारक्षेत्र (कलम १३२-१३६), सल्लागारी अधिकारक्षेत्र (कलम १४३), आणि कोर्ट ऑफ रेकॉर्ड (कलम १२९). हे सर्व अनुच्छेद पाठ असावेत.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

The correct answer is Option (2) 5 (minimum 5-judge Constitution Bench).

• Constitutional Bench Mandate (Article 145(3)):

• Article 145(3) of the Indian Constitution mandates that any matter involving a substantial question of law as to the interpretation of the Constitution or any reference made by the President under Article 143 must be heard by a bench comprising a minimum of five Supreme Court judges (Constitution Bench).

• Article 143 (Advisory Jurisdiction of the Supreme Court):

• Empowers the President to refer any question of law or fact of public importance to the Supreme Court for its consultative opinion.

• The Supreme Court's opinion delivered under Article 143 is purely advisory and is not binding on the President or the Union Government.

• Landmark Article 143 Presidential References:

• *In re Delhi Laws Act (1951)* on delegated legislation.

• *In re Berubari Union (1960)* on ceding territory.

• *Special Reference on 2G Spectrum Allocation (2012)*.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip: Supreme Court Jurisdictions: Original (Article 131), Writ (Article 32), Appellate (Articles 132–134), Special Leave Petition (Article 136), and Advisory (Article 143).

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) ३ (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

✓ पर्याय (2) ५ (किमान ५ न्यायाधीशांचे खंडपीठ) (अचूक उत्तर): [gold]योग्य उत्तर पर्याय (२) ५ (किमान ५ न्यायाधीशांचे खंडपीठ) आहे.[/gold]

⚠️ पर्याय (3) ४ (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✗ पर्याय (4) ६ (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'नोव्हेंबर २०२५' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी

quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी

quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी

quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र चालू घडामोडी - जानेवारी २०२६ सराव चाचणी

quiz 10 प्रश्न timer 15 मिनिटे military_tech 10 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: नोव्हेंबर २०२५

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'नोव्हेंबर २०२५' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: चालू घडामोडी विषयांतर्गत 'नोव्हेंबर २०२५' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: चालू घडामोडी विषयातील 'नोव्हेंबर २०२५' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर '५ (किमान ५ न्यायाधीशांचे खंडपीठ)' हे असून ते 'नोव्हेंबर २०२५' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'नोव्हेंबर २०२५' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन