🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
चालू घडामोडी MPSC Exam PYQ 2026 MEDIUM

नैसर्गिक आपत्ती, अचानक उद्भवलेली युद्धे किंवा कमोडिटी किमतींच्या झटक्यांमुळे देयक संतुलनाचे (Balance of Payments) संकट आलेल्या देशांना विनाविलंब कर्ज देणारे 'रॅपिड फायनान्सिंग इन्स्ट्रुमेंट' (RFI) कोणत्या संस्थेची सुविधा आहे?

EN Offering rapid financial assistance without full-scale conditionalities to nations hit by balance of payments shocks, the 'Rapid Financing Instrument' (RFI) belongs to which institution?
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
जागतिक बँक (World Bank)
World Bank
B
आशियाई विकास बँक (ADB)
Asian Development Bank (ADB)
C
आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधी (International Monetary Fund - IMF)
International Monetary Fund (IMF)
D
संयुक्त राष्ट्र विकास कार्यक्रम (UNDP)
United Nations Development Programme (UNDP)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर पर्याय (३) म्हणजेच आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधी (International Monetary Fund - IMF) आहे.

• RFI सुविधेविषयी माहिती: 'रॅपिड फायनान्सिंग इन्स्ट्रुमेंट' (Rapid Financing Instrument - RFI) ही आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधीची (IMF) एक अत्यंत जलद आपत्कालीन कर्ज सुविधा आहे.
• वैशिष्ट्ये व कार्य:
• २०११ मध्ये स्थापन करण्यात आलेल्या या सुविधेअंतर्गत अचानक नैसर्गिक आपत्ती, अन्नधान्य संकट किंवा आंतरराष्ट्रीय किमतीतील चढउतारांमुळे परकीय चलनाचा तुटवडा निर्माण झालेल्या सदस्य देशांना तत्काळ बिनशर्त आर्थिक मदत दिली जाते.
• यामध्ये IMF च्या पारंपारिक विस्तृत कार्यक्रमांप्रमाणे कठोर पूर्व-अटी (Ex-post conditionalities) नसतात.
• कोविड-१९ महामारीच्या काळात डझनभर विकसनशील देशांना या सुविधेद्वारे तात्काळ जीवनदान मिळाले होते.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप: ब्रेटन वूड्स संस्था (IMF आणि जागतिक बँक), विशेष आहरण हक्क (SDR), आणि IMF च्या कर्ज सुविधा (EFF, RFI, SBA) भारतीय अर्थव्यवस्थेतील मूलभूत घटक आहेत.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

The correct answer is Option (3) i.e. International Monetary Fund (IMF).

• Financial Facility: The Rapid Financing Instrument (RFI) is an emergency lending window established by the International Monetary Fund (IMF).
• Core Functional Purpose:
• Formulated in 2011 to replace earlier emergency assistance windows, providing rapid financial assistance to all member countries facing urgent balance of payments (BoP) emergencies.
• Does not mandate a full-fledged economic reform program or heavy ex-post conditionalities.
• Deployed extensively during exogenous shocks such as severe natural disasters, conflicts, and global commodity price surges (widely leveraged during COVID-19).
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip: Bretton Woods institutions (IMF & World Bank), Special Drawing Rights (SDRs), and emergency balance-of-payment stabilization tools are staple points in Macroeconomics.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) जागतिक बँक (World Bank) (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) आशियाई विकास बँक (ADB) (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (3) आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधी (International Monetary Fund - IMF) (अचूक उत्तर): [gold]योग्य उत्तर पर्याय (३) म्हणजेच आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधी (International Monetary Fund - IMF) आहे.[/gold]
✗ पर्याय (4) संयुक्त राष्ट्र विकास कार्यक्रम (UNDP) (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'डिसेंबर २०२५' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी - जानेवारी २०२६ सराव चाचणी
quiz 10 प्रश्न timer 15 मिनिटे military_tech 10 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: डिसेंबर २०२५

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'डिसेंबर २०२५' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: चालू घडामोडी विषयांतर्गत 'डिसेंबर २०२५' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: चालू घडामोडी विषयातील 'डिसेंबर २०२५' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'डिसेंबर २०२५' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →