🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
चालू घडामोडी MPSC Exam PYQ 2026 MEDIUM

भारताच्या सामरिक अणु त्रिकूटाला (Nuclear Triad) अथांग समुद्रात अभेद्य बनवणारी अत्याधुनिक अण्वस्त्रवाहू पाणबुडी 'आयएनएस अरिधमन' (INS Aridhaman - S4) ही पाणबुड्यांच्या कोणत्या वर्गाचा भाग आहे?

EN INS Aridhaman (pennant S4), India's advanced nuclear-powered ballistic missile submarine reinforcing the sea leg of India's nuclear triad, belongs to which submarine class?
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
कलवरी वर्ग (Scorpene class)
Kalvari Class
B
शिशुमार वर्ग (Type 209)
Shishumar Class
C
चक्र वर्ग (Akula class)
Chakra Class
D
अरिहंत वर्ग (Arihant Class SSBN)
Arihant Class
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: [b]पर्याय ४ (अरिहंत वर्ग - Arihant Class SSBN)[/b]

[b]महत्त्वाचे मुद्दे व विश्लेषण:[/b]

• [b]पाणबुडीचा वर्ग:[/b] आयएनएस अरिधमन ही भारताच्या स्वदेशी [b]अरिहंत वर्गाची (Arihant-class)[/b] तिसरी अण्वस्त्रसज्ज बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र पाणबुडी (SSBN) आहे.
• [b]अरिहंत वर्गातील पाणबुड्या:[/b]
१) INS अरिहंत (S2 - कार्यान्वित २०१६)
२) INS अरिघात (S3 - कार्यान्वित २०२४)
३) INS अरिधमन (S4 - अत्याधुनिक आणि आकाराने मोठी)
• [b]क्षेपणास्त्र क्षमता:[/b] ही पाणबुडी ३,५०० किमी पल्ल्याच्या के-४ (K-4) सबमरीन-लाँचड बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्रांनी (SLBM) सज्ज आहे, ज्यामुळे भारताची 'सेकंड-स्ट्राइक कपॅसिटी' (Second-strike capability) अधिक भक्कम झाली आहे.
• [b]अणु त्रिकूट (Nuclear Triad):[/b] जमीन, हवा आणि पाण्याखालून अण्वस्त्रे डागण्याची क्षमता असणारा भारत हा अमेरिका, रशिया, चीन, ब्रिटन आणि फ्रान्सनंतरचा प्रमुख देश आहे.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप: भारताचा 'नो फर्स्ट युज' (No First Use - NFU) अण्वस्त्र सिद्धांत आणि पाण्याखालील सेकंड-स्ट्राइक क्षमतेसाठी अरिहंत वर्गाच्या SSBN पाणबुड्या संरक्षण तंत्रज्ञान पेपरमध्ये अत्यंत महत्त्वाच्या आहेत.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: [b]Option 4 (Arihant Class)[/b]

[b]Key Points & Explanation:[/b]

• [b]Submarine Class:[/b] INS Aridhaman (pennant S4) is the third ship of the indigenous [b]Arihant-class[/b] nuclear-powered ballistic missile submarines (SSBNs).
• [b]Lineage:[/b] Follows lead-ship INS Arihant (commissioned 2016) and second boat INS Arighaat (commissioned August 2024).
• [b]Enhanced Strike Payload:[/b] Larger than previous hulls, fitted with eight vertical launch tubes capable of launching K-4 intermediate-range SLBMs (strike range ~3,500 km).
• [b]Nuclear Triad:[/b] Fortifies India's guaranteed survivable second-strike retaliation capability under its stated No-First-Use (NFU) nuclear doctrine.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip: India’s nuclear triad components (Air: Rafale/Su-30MKI; Land: Agni missiles; Sea: Arihant-class SSBNs) are fundamental defense topics in GS-3/GS-4.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) कलवरी वर्ग (Scorpene class) (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) शिशुमार वर्ग (Type 209) (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
⚠️ पर्याय (3) चक्र वर्ग (Akula class) (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (4) अरिहंत वर्ग (Arihant Class SSBN) (अचूक उत्तर): [gold]योग्य उत्तर:[/gold] [b]पर्याय ४ (अरिहंत वर्ग - Arihant Class SSBN)[/b]
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'एप्रिल २०२६' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी - जानेवारी २०२६ सराव चाचणी
quiz 10 प्रश्न timer 15 मिनिटे military_tech 10 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: एप्रिल २०२६

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'एप्रिल २०२६' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: चालू घडामोडी विषयांतर्गत 'एप्रिल २०२६' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: चालू घडामोडी विषयातील 'एप्रिल २०२६' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'एप्रिल २०२६' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →