खालीलपैकी कोणत्या ठिकाणी भारतीय साक्षीपुरावा अधिनियम लागू होत नाही ?
EN
To which of the following does the Indian Evidence Act NOT apply?
अचूक उत्तर: पर्याय (३) लवादापुढील कार्यवाहींना
कायदेशीर विश्लेषण (भारतीय पुरावा कायदा, १८७२ - कलम १):
•
कलम १ चे अपवाद: भारतीय पुरावा कायदा हा न्यायालयातील सर्व न्यायिक कामकाजांना आणि लष्करी न्यायालयांना (भूसेना, नौदल इत्यादी विशिष्ट लष्करी कायदे सोडून) लागू होतो.
•
परंतु कलम १ मध्ये स्पष्टपणे नमूद केले आहे की, हा कायदा 'कोणत्याही लवादापुढील कार्यवाहींना लागू नाही' (nor to proceedings before an arbitrator), तसेच न्यायालयातील प्रतिज्ञापत्रांनाही लागू नाही.
•
म्हणून लवादापुढील कार्यवाहीला पुरावा कायदा लागू होत नाही.
इतर पर्यायांचे विश्लेषण:
•
न्यायालयीन कामकाजांना आणि सामान्य लष्करी न्यायालयांना कलम १ नुसार पुरावा कायदा लागू होतो.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप: कलम १ मधील दोन प्रमुख अपवाद: १) लवादापुढील कार्यवाही (Arbitration), २) न्यायालयातील प्रतिज्ञापत्रे (Affidavits).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (3) Proceedings before an Arbitrator
Legal Analysis (Indian Evidence Act, 1872 - Section 1):
•
Section 1 (Extent and Exclusions): Applies to all judicial proceedings in or before any Court, including Courts-martial.
•
Section 1 expressly excludes:
1.
Affidavits presented to any Court or officer;
2.
Proceedings before an Arbitrator.
•
Arbitrators are not bound by technical evidentiary rules and are guided by principles of natural justice.
Analysis of Other Options:
•
Judicial proceedings and general Courts-martial are governed by the Evidence Act under Section 1.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip: Under Section 1, the Indian Evidence Act does NOT apply to proceedings before an Arbitrator or to Affidavits.