🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
भूगोल व महाराष्ट्राचा भूगोल MPSC Exam PYQ 2020 MEDIUM

खालील विधाने पहा : अ. सिंकोना झाडांचा वापर हिवतापावरील औषध निर्मितीसाठी केला जातो. ब. सन 1855 मधे, लॉर्ड डलहौसीने वन संवर्धनासाठी इन्स्पेक्टर जनरल ऑफ फॉरेस्टची नियुक्ती केली. क. भारतातील संरक्षित वनात गुरे चारण्यासाठी परवानगी असते. पर्यायी उत्तरे :

EN Consider the following statements: (a) The Cinchona tree is used to manufacture medicine for malaria. (b) In 1855, Lord Dalhousie appointed an Inspector General of Forests for forest conservation. (c) Cattle grazing is permitted in Protected Forests in India. Alternative answers:
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
फक्त विधान अ बरोबर आहे.
Only statement (a) is correct.
B
फक्त विधान ब बरोबर आहे.
Only statement (b) is correct.
C
विधान अ आणि ब बरोबर आहेत.
Statements (a) and (b) are correct.
D
विधान अ, ब, क बरोबर आहेत.
Statements (a), (b), and (c) are correct.
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

उत्तर: विधान अ, ब, क बरोबर आहेत. (पर्याय 4)

महत्त्वाचे मुद्दे:

• विधान (अ) बरोबर: सिंकोना (Cinchona) झाडाच्या सालीपासून 'क्विनिना' (Quinine) हे हिवतापावरील (Malaria) गुणकारी औषध बनवले जाते.
• विधान (ब) बरोबर: 1855 मध्ये गव्हर्नर जनरल लॉर्ड डलहौसीने भारतात वनांच्या संरक्षणासाठी पहिली नियमावली जारी केली आणि वन संरक्षणासाठी यंत्रणा उभारली (नंतर 1864 मध्ये Dietrich Brandis यांची पहिले Inspector General of Forests म्हणून नियुक्ती झाली).
• विधान (क) बरोबर: भारतीय वन कायदा 1927 नुसार 'रक्षित वनांमध्ये' (Protected Forests) स्थानिक लोकांना जनावरे चारण्याची आणि लाकूड गोळा करण्याची नियंत्रित परवानगी असते (राखीव वनांमध्ये - Reserved Forests मध्ये पूर्ण बंदी असते).
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

राखीव वने (Reserved Forests) ही पूर्णतः प्रतिबंधित असतात, तर रक्षित वनांमध्ये (Protected Forests) काही अटींवर मानवी हक्कांना परवानगी असते.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Answer: Statements (a), (b), and (c) are correct. (Option 4)

Key Points:

• Statement (a) is correct: Quinine, an alkaloid extracted from the bark of the Cinchona tree, is the historic therapeutic cure for malaria.
• Statement (b) is correct: In 1855, Lord Dalhousie promulgated the charter on Indian forestry that instituted systemic state forestry administration.
• Statement (c) is correct: Under the Indian Forest Act 1927, activities like regulated cattle grazing and collection of minor forest produce are permissible in Protected Forests unless explicitly prohibited (unlike strictly prohibited Reserved Forests).
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Reserved Forests enjoy the highest degree of protection where all activities are prohibited unless permitted; Protected Forests permit rights unless banned.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) फक्त विधान अ बरोबर आहे. (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) फक्त विधान ब बरोबर आहे. (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
⚠️ पर्याय (3) विधान अ आणि ब बरोबर आहेत. (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (4) विधान अ, ब, क बरोबर आहेत. (अचूक उत्तर): उत्तर:** विधान अ, ब, क बरोबर आहेत. (पर्याय 4)
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'महाराष्ट्रातील वनसंपत्ती, वन्यजीव व राष्ट्रीय अभयारण्ये' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
भूगोल व महाराष्ट्राचा भूगोल विशेष चाचणी ०१
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
भूगोल व महाराष्ट्राचा भूगोल विशेष चाचणी ०२
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्राचा प्राकृतिक व राजकीय भूगोल विभाग चाचणी
quiz 35 प्रश्न timer 35 मिनिटे military_tech 35 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्राची नदीप्रणाली, जलव्यवस्थापन व वने विभाग चाचणी
quiz 30 प्रश्न timer 30 मिनिटे military_tech 30 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: महाराष्ट्रातील वनसंपत्ती, वन्यजीव व राष्ट्रीय अभयारण्ये

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'महाराष्ट्रातील वनसंपत्ती, वन्यजीव व राष्ट्रीय अभयारण्ये' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: भूगोल व महाराष्ट्राचा भूगोल विषयांतर्गत 'महाराष्ट्रातील वनसंपत्ती, वन्यजीव व राष्ट्रीय अभयारण्ये' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: भूगोल व महाराष्ट्राचा भूगोल विषयातील 'महाराष्ट्रातील वनसंपत्ती, वन्यजीव व राष्ट्रीय अभयारण्ये' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'महाराष्ट्रातील वनसंपत्ती, वन्यजीव व राष्ट्रीय अभयारण्ये' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →