विखुरलेल्या वसाहतीची खालीलप्रमाणे वैशिष्ट्ये आहेत : (a) डोंगराळ भागात, गवताळ प्रदेश, दाट जंगलांचा प्रदेश येथे प्राकृत्तिक व पर्यावरणीय प्रतिकुलतेमुळे विखुरलेली वसाहती आढळते. (b) या वसाहतीमध्ये घरांची रचना ही एकाकी स्वरूपाची असते. (c) नदी, डोंगररांगा, रस्ते, रेल्वेमार्ग इत्यादीमुळे घरांचे समूह परस्परांपासून दूर अंतरावर असतात. (d) मैदानी भागात तसेच सुपीक मृदेच्या भागात भारतात ह्या वसाहती आढळतात. वरीलपैकी कोणते विधान/विधाने बरोबर आहे/त ?
EN
The characteristics of dispersed settlements are as follows:
(a) Dispersed settlements are found in hilly regions, grasslands, and dense forests due to physical and environmental constraints.
(b) In these settlements, houses are isolated in arrangement.
(c) Due to rivers, mountain ridges, roads, and railways, groups of houses are located at far distances from one another.
(d) In India, these settlements are found in plain regions and fertile soil areas.
Which of the above statement/statements is/are correct?
उत्तर: (a) आणि (b) फक्त (पर्याय 2 - MPSC अधिकृत उत्तरतालिकेनुसार)
महत्त्वाचे मुद्दे:
•
विखुरलेल्या वसाहतींची वैशिष्ट्ये:
•
(a) बरोबर: डोंगराळ, दुर्गम आणि घनदाट अरण्यात पर्यावरणीय अडचणींमुळे घरे एकत्र न येता दूरवर विखुरलेली असतात.
•
(b) बरोबर: या वसाहतींमध्ये प्रत्येक घराची रचना एकाकी (Isolated homesteads) असते.
•
विधान (d) पूर्णपणे चुकीचे आहे, कारण मैदानी व सुपीक भागात विखुरलेल्या नव्हे तर 'केंद्रित/दाट' वस्त्या आढळतात.
•
आयोगाच्या अधिकृत उत्तरतालिकेनुसार (a) आणि (b) फक्त हे उत्तर ग्राह्य धरले आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
विखुरलेल्या वस्त्यांचे प्रमुख वैशिष्ट्य म्हणजे घरांचे एकाकी स्वरूप आणि शेतांमध्येच घरे असणे.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Answer: (a) and (b) only (Option 2 as per official MPSC key)
Key Points:
•
Dispersed Settlement Hallmarks:
•
(a) True: Clustered living is rendered impractical by fragmented relief, steep mountain slopes, and dense jungle cover.
•
(b) True: Individual homesteads are erected in isolation from neighbors within privately managed fields or pastures.
•
Statement (d) is clearly false because flat fertile alluvium fosters compact nucleated agglomerations.
•
Per the official MPSC key, Option 2 is the credited answer.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Severe topographical barriers inhibit the formation of compact village nuclei, generating isolated hamlets.