अचूक उत्तर: पर्याय (३) फक्त ब बरोबर
### विधानांचे चिकित्सक विश्लेषण:
•
विधान अ (चूक): तत्पुरुष समासात दुसरे पद महत्त्वाचे (प्रधान) असते; पहिले पद अव्ययीभाव समासात महत्त्वाचे असते. त्यामुळे विधान 'अ' चुकीचे आहे.
•
विधान ब (बरोबर): ज्या तत्पुरुष समासात पूर्वपदाच्या विभक्ती प्रत्ययाचा लोप होत नाही त्यास अलुक् तत्पुरुष समास म्हणतात ('अलुक्' = लोप न पावणारा; उदा. तोंडी लावणे, अग्रेसर). त्यामुळे विधान 'ब' अगदी बरोबर आहे.
•
विधान क (चूक): सामासिक शब्दातील पहिले पद नकारार्थी असते तेव्हा त्यास 'नञ् तत्पुरुष समास' म्हणतात (उदा. अनादर, अशक्य). 'द्विगू समास' मध्ये पहिले पद संख्यावाचक असते. त्यामुळे विधान 'क' चुकीचे आहे.
म्हणून केवळ विधान 'ब' बरोबर आहे.
📌 MPSC परीक्षा टीप: पदांच्या प्राधान्यावरून समासाचे चार मुख्य प्रकार लक्षात ठेवा:
१)
प्रथम पद प्रधान = अव्ययीभाव
२)
द्वितीय पद प्रधान = तत्पुरुष
३)
दोन्ही पदे प्रधान = द्वंद्व
४)
दोन्ही पदे गौण (तिसरे पद प्रधान) = बहुव्रीही.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (3) Only b is correct
### Detailed Evaluation of Statements:
•
Statement a (Incorrect): In Tatpurusha Samasa, the second component is primary/important; the first component is primary in Avyayibhava Samasa.
•
Statement b (Correct): When the case ending (vibhakti pratyaya) of the first element is preserved and not elided, the compound is defined as Aluk Tatpurusha Samasa ('Aluk' = non-eliding; e.g., Tondi lavne, Agresar).
•
Statement c (Incorrect): When the first word conveys negation, it is named Nan-Tatpurusha Samasa (e.g., Anadar, Ashakya). In Dvigu Samasa, the first word is a numeral adjective.
Therefore, only statement b is correct.
📌 MPSC Exam Tip: Master compound classifications by word primacy:
1.
First word prime = Avyayibhava
2.
Second word prime = Tatpurusha
3.
Both words co-equal = Dvandva
4.
Third outside entity prime = Bahuvrihi.
