'सर्वसाक्षी जगत्यती त्यास नकोच मध्यस्या' है काणत्या सामाजिक संघटनेच ब्रीदवाक्य होते.
EN
'Sarva Sakshi Jagatyati Es Nakoch Madhyasya Hai' was the motto of the social organization itself.
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण
अचूक उत्तर: पर्याय (2) [सत्य शोधक समाज]
स्पष्टीकरण:
बरोबर उत्तर आहे सत्यशोधक समाज.
📌 मुख्य मुद्दे
•
सत्यशोधक समाज हा ज्योतिराव फुले यांनी १८७३ मध्ये महाराष्ट्रात स्थापन केलेला सामाजिक सुधारक समाज होता.
•
सत्यशोधक समाजाचे ब्रीदवाक्य "सर्व साक्षी जगत्यति एस नकोच मध्यस्य है" हे होते, ज्याने समाजातील समानता आणि तर्कशुद्धतेवर जोर दिला.
•
संघटनेचे उद्दिष्ट जातीव्यवस्था, स्त्रियांवरील अत्याचार आणि ब्राह्मणवादाच्या वर्चस्वाच्या विरोधात लढा देण्याचे होते.
•
त्याने खालच्या जाती आणि महिलांच्या शिक्षण आणि सक्षमीकरणासाठी देखील समर्थन केले.
📌 अतिरिक्त माहिती
•
प्रार्थना समाज: प्रार्थना समाजाची स्थापना १८६७ मध्ये मुंबईत झाली. ब्राह्मो समाजाने प्रेरित केलेली ही एक सुधारणा चळवळ होती आणि एकेश्वरवाद, सामाजिक सुधारणा आणि जातिभेद निर्मूलनावर भर दिला होता. आत्माराम पांडुरंग आणि न्यायमूर्ती महादेव गोविंद रानडे या प्रमुख व्यक्तींचा समावेश होता.
•
डिप्रेस्ड क्लास मिशन: द डिप्रेस्ड क्लास मिशन सोसायटी ऑफ इंडियाची स्थापना शाहू महाराज आणि विठ्ठल रामजी शिंदे यांसारख्या समाजसुधारकांनी 1906 मध्ये केली होती. याने उदासीन वर्गाच्या उत्थानासाठी काम केले आणि उपेक्षित समुदायांना शिक्षण, आरोग्यसेवा आणि रोजगाराच्या संधी उपलब्ध करून दिल्या.
•
बहिष्कृत हितकारिणी सभा: डॉ. बी.आर. आंबेडकरांनी 1924 मध्ये, बहिष्कृत हितकारिणी सभेने अस्पृश्यांची (दलितांची) स्थिती सुधारण्याचा प्रयत्न केला. याने शिक्षण, सामाजिक समता आणि अस्पृश्यता आणि जाती-आधारित भेदभावाविरुद्धच्या लढ्याला प्रोत्साहन दिले.
पर्यायांचे विश्लेषण:
•
पर्याय 1: 'प्रार्थना समाज' हा पर्याय चुकीचा आहे.
•
पर्याय 2 (अचूक उत्तर): 'सत्य शोधक समाज' हे दिलेल्या प्रश्नाचे योग्य उत्तर आहे.
•
पर्याय 3: 'डिप्रेस्ड क्लास मिशन' हा पर्याय चुकीचा आहे.
•
पर्याय 4: 'बहिष्कृत समाज मिशन हितकारिणी सभा' हा पर्याय चुकीचा आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 पोलीस भरती परीक्षा टीप: पोलीस भरती सामान्य ज्ञानात महाराष्ट्राचा इतिहास, समाजसुधारक, चालू घडामोडी आणि भारतीय राज्यघटनेतील मूलभूत हक्क या घटकांवर भर द्या.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (2) [Satyashodhak Samaj]
Explanation:
The correct answer is Satyashodhak Samaj.
📌 Key Points
•
Satyashodhak Samaj was a social reform society founded by Jyotirao Phule in 1873 in Maharashtra.
•
The motto of the Satyashodhak Samaj was "Sarva Sakshi Jagatyati Es Nakoch Madhyasya Hai", which emphasized equality and rationality in society.
•
The organization aimed to fight against the caste system, oppression of women, and the dominance of Brahmanism.
•
It also advocated for education and empowerment of the lower castes and women.
📌 Additional Information
•
Prarthana Samaj: The Prarthana Samaj was established in 1867 in Bombay. It was a reform movement inspired by the Brahmo Samaj and emphasized monotheism, social reform, and the eradication of caste discrimination. Key figures included Atmaram Pandurang and Justice Mahadev Govind Ranade.
•
Depressed Class Mission: The Depressed Class Mission Society of India was founded in 1906 by social reformers like Shahu Maharaj and Vitthal Ramji Shinde. It worked for the upliftment of the depressed classes and provided education, healthcare, and employment opportunities to marginalized communities.
•
Bahishkrit Hitakarini Sabha: Established by Dr. B.R. Ambedkar in 1924, the Bahishkrit Hitakarini Sabha sought to improve the condition of untouchables (Dalits). It promoted education, social equality, and the fight against untouchability and caste-based discrimination.
Distractor Analysis:
•
Option 1: 'Prathana Samaj' is incorrect in this context.
•
Option 2 (Correct Answer): 'Satyashodhak Samaj' is the correct response according to official examination criteria.
•
Option 3: 'Depressed Class Mission' is incorrect in this context.
•
Option 4: 'Bahishkrit Hitakarini Sabha' is incorrect in this context.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 Police Bharti Exam Tip: In Police Bharti General Knowledge, focus on Maharashtra history, social reformers, current affairs, and Fundamental Rights under the Indian Constitution.
पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) प्रार्थना समाज (अयोग्य):
हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
✓ पर्याय (2) सत्य शोधक समाज (अचूक उत्तर):
[gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (2) [सत्य शोधक समाज]**[/gold]
⚠️ पर्याय (3) डिप्रेस्ड क्लास मिशन (फसवणारा पर्याय - Distractor):
हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✗ पर्याय (4) बहिष्कृत समाज मिशन हितकारिणी सभा (अयोग्य):
हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)
'महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (मुंबई) 2024 मूळ प्रश्नपत्रिका (दिनांक: 07 Jul, 2024)' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.
🎯 घटक चाचणी
मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (मुंबई) 2024 मूळ प्रश्नपत्रिका (दिनांक: 07 Jul, 2024)
📚 विषय चाचणी
मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)
📚 विषय चाचणी
मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)
📚 विषय चाचणी
मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)
घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (मुंबई) 2024 मूळ प्रश्नपत्रिका (दिनांक: 07 Jul, 2024)
MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (मुंबई) 2024 मूळ प्रश्नपत्रिका (दिनांक: 07 Jul, 2024)' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.
| क्र. | परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts) |
|---|---|
| 1 | परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयांतर्गत 'महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (मुंबई) 2024 मूळ प्रश्नपत्रिका (दिनांक: 07 Jul, 2024)' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे. |
| 2 | तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे. |
| 3 | मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात. |
| 4 | वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो. |
| 5 | उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी. |
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयातील 'महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (मुंबई) 2024 मूळ प्रश्नपत्रिका (दिनांक: 07 Jul, 2024)' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.
stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)
- या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'सत्य शोधक समाज' हे असून ते 'महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (मुंबई) 2024 मूळ प्रश्नपत्रिका (दिनांक: 07 Jul, 2024)' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
- MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
- परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
- संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
- MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे?
expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (मुंबई) 2024 मूळ प्रश्नपत्रिका (दिनांक: 07 Jul, 2024)' या घटकाची तयारी कशी करावी?
expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते?
expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:
२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.