🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) Maharashtra Police Constable (Mumbai) 2024 Official Paper (Held On: 07 Jul, 2024) 2024 MEDIUM

खालीलपैकी कोणता कायदा काळा कायदा म्हणून ओळखला जातो?

EN Which of the following laws is known as black law?
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
मॉर्ली-मिंटो कायदा
Morley-Minto Act
B
मोंटेग्यू-चेम्सफोर्ट कायदा
Montague-Chelmsfort Act
C
1935 चा कायदा
1935 Act
D
रौलेटचा कायदा
Rowlatt's Law
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (4) [रौलेटचा कायदा]

स्पष्टीकरण:

रौलेटचा कायदा हे योग्य उत्तर आहे.

📌 मुख्य मुद्दे

• भारतातील क्रांतिकारी कारवायांना आळा घालण्यासाठी ब्रिटीश सरकारने 1919 मध्ये रौलेट कायदा मंजूर केला.
• याने सरकारला ब्रिटीशविरोधी कारवायांचा संशय असलेल्या कोणालाही चाचणीशिवाय दोन वर्षांपर्यंत तुरुंगात ठेवण्याची परवानगी दिली.
• या कायद्याचा मोठ्या प्रमाणावर विरोध झाला कारण तो नागरी स्वातंत्र्य कमी करतो आणि मूलभूत मानवी हक्कांचे उल्लंघन म्हणून पाहिले जात होते.
• यामुळे अमृतसरमधील कुप्रसिद्ध जालियनवाला बाग हत्याकांडासह संपूर्ण भारतभर व्यापक निषेध झाला.

📌 अतिरिक्त माहिती

• मोर्ले-मिंटो कायदा (1909): हा कायदा 1909 चा भारतीय परिषद कायदा म्हणूनही ओळखला जातो. याने मुस्लिमांसाठी स्वतंत्र मतदार मंडळे सुरू केली, त्यामुळे धर्माच्या आधारावर मतदारांची विभागणी झाली. भारतीयांना मर्यादित स्वशासन प्रदान करण्याचे उद्दिष्ट होते परंतु सांप्रदायिक विभाजनांना चालना दिल्याबद्दल टीका केली गेली.
• माँटेग्यू-चेम्सफोर्ड कायदा (१९१९): हा कायदा, ज्याला १९१९ चा भारत सरकार कायदा म्हणूनही ओळखले जाते, याने प्रांतांमध्ये द्वैतशाही (दुहेरी शासन) व्यवस्था सुरू केली. त्यात प्रांतीय विषयांना "राखीव" आणि "हस्तांतरित" श्रेणींमध्ये विभागले गेले आणि नंतरचे निवडून आलेल्या भारतीय प्रतिनिधींद्वारे प्रशासित केले गेले.
• 1935 कायदा: 1935 चा भारत सरकार कायदा हा ब्रिटिश संसदेने संमत केलेला सर्वात लांब कायदा होता. याने प्रांतीय स्वायत्तता आणली आणि फेडरल संरचना प्रस्तावित केली, जरी नंतरची अंमलबजावणी कधीच झाली नाही. भारताच्या घटनात्मक संरचनेचा पाया घातला.

पर्यायांचे विश्लेषण:

• पर्याय 1: 'मॉर्ली-मिंटो कायदा' हा पर्याय चुकीचा आहे.
• पर्याय 2: 'मोंटेग्यू-चेम्सफोर्ट कायदा' हा पर्याय चुकीचा आहे.
• पर्याय 3: '1935 चा कायदा' हा पर्याय चुकीचा आहे.
• पर्याय 4 (अचूक उत्तर): 'रौलेटचा कायदा' हे दिलेल्या प्रश्नाचे योग्य उत्तर आहे.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 पोलीस भरती परीक्षा टीप: पोलीस भरती सामान्य ज्ञानात महाराष्ट्राचा इतिहास, समाजसुधारक, चालू घडामोडी आणि भारतीय राज्यघटनेतील मूलभूत हक्क या घटकांवर भर द्या.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (4) [Rowlatt's Law]

Explanation:

The correct answer is Rowlatt's Law.

📌 Key Points

• The Rowlatt Act was passed in 1919 by the British government to curb revolutionary activities in India.
• It allowed the government to imprison anyone suspected of anti-British activities without trial for up to two years.
• This law was widely opposed as it curtailed civil liberties and was seen as a violation of basic human rights.
• It led to widespread protests across India, including the infamous Jallianwala Bagh massacre in Amritsar.

📌 Additional Information

• Morley-Minto Act (1909): This act is also known as the Indian Councils Act of 1909. It introduced separate electorates for Muslims, thus dividing the electorate based on religion. It aimed to provide limited self-governance to Indians but was criticized for fostering communal divisions.
• Montague-Chelmsford Act (1919): This act, also known as the Government of India Act of 1919, introduced the system of dyarchy (dual governance) in provinces. It divided provincial subjects into "reserved" and "transferred" categories, with the latter being administered by elected Indian representatives.
• 1935 Act: The Government of India Act of 1935 was the longest act passed by the British Parliament. It introduced provincial autonomy and proposed a federal structure, though the latter was never implemented. It laid the groundwork for India's constitutional structure.

Distractor Analysis:

• Option 1: 'Morley-Minto Act' is incorrect in this context.
• Option 2: 'Montague-Chelmsfort Act' is incorrect in this context.
• Option 3: '1935 Act' is incorrect in this context.
• Option 4 (Correct Answer): 'Rowlatt's Law' is the correct response according to official examination criteria.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 Police Bharti Exam Tip: In Police Bharti General Knowledge, focus on Maharashtra history, social reformers, current affairs, and Fundamental Rights under the Indian Constitution.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) मॉर्ली-मिंटो कायदा (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) मोंटेग्यू-चेम्सफोर्ट कायदा (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
⚠️ पर्याय (3) 1935 चा कायदा (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (4) रौलेटचा कायदा (अचूक उत्तर): [gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (4) [रौलेटचा कायदा]**[/gold]
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (मुंबई) 2024 मूळ प्रश्नपत्रिका (दिनांक: 07 Jul, 2024)' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (मुंबई) 2024 मूळ प्रश्नपत्रिका (दिनांक: 07 Jul, 2024)
quiz 100 प्रश्न timer 90 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (मुंबई) 2024 मूळ प्रश्नपत्रिका (दिनांक: 07 Jul, 2024)

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (मुंबई) 2024 मूळ प्रश्नपत्रिका (दिनांक: 07 Jul, 2024)' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयांतर्गत 'महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (मुंबई) 2024 मूळ प्रश्नपत्रिका (दिनांक: 07 Jul, 2024)' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयातील 'महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (मुंबई) 2024 मूळ प्रश्नपत्रिका (दिनांक: 07 Jul, 2024)' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (मुंबई) 2024 मूळ प्रश्नपत्रिका (दिनांक: 07 Jul, 2024)' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →