“ए' या पोलीस अधिकाऱ्यास 'वाय' ला अटक करण्याकरिता न्यायालयाने आदेश दिलेले आहे आणि चौकशीअंती गैरसमजुतीने 'झेड' ला 'वाय' समजून 'झेड' ला अटक केली आहे. 'ए' याने भारतीय दंड संहिता खाली गुन्हा केलेला नाही.
EN
'A', an officer of a Court of Justice, being ordered by that Court to arrest 'Y', and, after due enquiry, believing 'Z' to be 'Y', arrests 'Z'. 'A' has committed no offence under which section of the Indian Penal Code?
अचूक उत्तर: पर्याय (1) कलम 76
सविस्तर विश्लेषण:
•
IPC कलम 76 (कायद्याने बंधनकारक असलेले कृत्य - Act done by a person bound by law, believing himself bound by mistake of fact):
•
भारतीय दंड संहितेच्या कलम 76 मधील थेट दृष्टांत (b):
•
"'ए' या न्यायालयीन अधिकाऱ्याला न्यायालयाकडून 'वाय' ला अटक करण्याचा आदेश दिला जातो आणि योग्य चौकशीअंती वस्तुस्थितीच्या चुकीमुळे सद्भावनेने 'झेड' ला 'वाय' समजून 'ए' हा 'झेड' ला अटक करतो. 'ए' ने कलम 76 अन्वये कोणताही अपराध केलेला नाही."
•
कारण 'ए' हा न्यायालयाचा आदेश पाळण्यास 'कायद्याने बंधनकारक' (Bound by law) होता आणि त्याने वस्तुस्थितीविषयक चुकीमुळे (Mistake of fact) सद्भावनेने ती कृती केली होती.
•
इतर पर्यायांचे विश्लेषण:
•
कलम 77: न्यायिक रीतीने काम करणाऱ्या न्यायाधीशाचे कृत्य.
•
कलम 78: न्यायालयाच्या निर्णयानुसार किंवा आदेशानुसार केलेले कृत्य.
•
कलम 79: कायद्याने समर्थनिय असलेले कृत्य (Justified by law).
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप: IPC कलम 76 दृष्टांत (b): न्यायालयाच्या आदेशावरून योग्य चौकशीनंतर चुकीच्या व्यक्तीला अटक करणे = कलम 76 चा कायदेशीर बचाव (Bound by law + Mistake of fact in good faith).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (1) Section 76
Detailed Analysis:
•
Section 76 of IPC (Act done by a person bound, or by mistake of fact believing himself bound, by law) - Illustration (b):
•
Statutory Illustration (b) to Section 76 provides verbatim: "'A', an officer of the Court of Justice, being ordered by that Court to arrest 'Y', and, after due enquiry, believing 'Z' to be 'Y', arrests 'Z'. 'A' has committed no offence."
•
'A' was under a legal obligation (*bound by law*) to execute the court's warrant, and acted under a bona fide mistake of fact in good faith.
•
Analysis of Other Options:
•
Section 77: Act of Judge when acting judicially.
•
Section 78: Act done pursuant to judgment or order of Court.
•
Section 79: Act done by a person *justified by law*.
•
Hence, Option (1) is correct.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip: Arresting the wrong person after due enquiry under a court warrant is the classic statutory Illustration (b) of Section 76 IPC (mistake of fact by person bound by law).