राखीव जीवावरण/जीवमंडल हे______ नूसार सीमांकित करतात.
EN
A Biosphere Reserve is demarcated into:
उत्तर: मध्यवर्ती भाग, बफर झोन आणि संक्रमण भाग (पर्याय 1)
महत्त्वाचे मुद्दे:
•
युनेस्कोच्या 'मॅन अँड बायोस्फीअर' (MAB) कार्यक्रमानुसार जीवावरण राखीव क्षेत्राची रचना 3 भागात केली जाते:
1.
मध्यवर्ती भाग (Core Zone): येथे सर्व मानवी हस्तक्षेपास सक्त मनाई असते; पूर्ण कायदेशीर संरक्षण.
2.
बफर झोन (Buffer Zone): गाभा क्षेत्राभोवतीचा भाग; येथे मर्यादित संशोधन आणि पर्यावरणपूरक पर्यटनास परवानगी असते.
3.
संक्रमण भाग (Transition Zone): बाहेरील भाग; येथे स्थानिक लोकांची वस्ती, शाश्वत शेती आणि आर्थिक उपक्रमांना परवानगी असते.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
भारतातील पहिले बायोस्फीअर रिझर्व्ह 1986 मध्ये स्थापन झालेले 'निलगिरी बायोस्फीअर रिझर्व्ह' (तामिळनाडू, केरळ, कर्नाटक) आहे.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Answer: Core zone, Buffer zone, and Transition zone (Option 1)
Key Points:
•
Under UNESCO's Man and the Biosphere (MAB) programme, a Biosphere Reserve is zoned into three concentric components:
1.
Core Zone: Strictly protected, inviolate ecosystem reserved for non-destructive research.
2.
Buffer Zone: Surrounds the core; open to low-impact education, training, and ecotourism.
3.
Transition Zone: Outer realm where human settlements, sustainable agriculture, and traditional livelihoods co-exist.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
The Nilgiri Biosphere Reserve (Tamil Nadu, Kerala, Karnataka), established in 1986, was India's first designated biosphere reserve.