🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
चालू घडामोडी MPSC Exam PYQ 2026 MEDIUM

आर्कटिक हिमनद्या वेगाने वितळल्यामुळे गोडे पाणी मिसळल्याने जागतिक हवामान चक्र नियंत्रित करणारी कोणती महासागरीय प्रवाह प्रणाली लवकरच ठप्प (Collapse) होण्याचा इशारा 'एन्व्हायर्नमेंटल रिसर्च लेटर्स'मधील अभ्यासात देण्यात आला आहे?

EN A catastrophic tipping-point study in Environmental Research Letters warned that influxes of Arctic glacial freshwater threaten to collapse which crucial Atlantic circulation system?
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
कॅनरी थंड प्रवाह
Canary Current
B
कुरोशियो उष्ण प्रवाह
Kuroshio Current
C
अटलांटिक मेरिडिओनल ओव्हरटर्निंग सर्कुलेशन (AMOC)
Atlantic Meridional Overturning Circulation (AMOC)
D
लॅब्राडोर थंड प्रवाह
Labrador Current
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर पर्याय (३) अटलांटिक मेरिडिओनल ओव्हरटर्निंग सर्कुलेशन (AMOC) आहे.

• AMOC (अटलांटिक मेरिडिओनल ओव्हरटर्निंग सर्कुलेशन):
• AMOC ही अटलांटिक महासागरातील खोल आणि पृष्ठभागीय प्रवाहांची एक प्रचंड जागतिक 'कन्व्हेयर बेल्ट' (Conveyor Belt) प्रणाली आहे, ज्यामध्ये गल्फ स्ट्रीमचाही (Gulf Stream) समावेश होतो.
• ही कशी कार्य करते? उष्णकटिबंधातून (विषुववृत्ताकडून) गरम आणि खारट पाणी उत्तर अटलांटिककडे वाहून नेते, जिथे ते थंड आणि जड होऊन तळाशी बुडते व पुन्हा दक्षिणेकडे वाहते.
• धोका: ग्लोबल वॉर्मिंगमुळे ग्रीनलँड आणि आर्क्टिकमधील बर्फ वेगाने वितळत आहे, ज्यामुळे समुद्रात प्रचंड प्रमाणात गोडे पाणी (Freshwater) मिसळत आहे. गोड्या पाण्यामुळे पाण्याची क्षारता व घनता कमी होते आणि ते तळाशी बुडण्याची प्रक्रिया थांबते.
• जर AMOC ठप्प झाली, तर युरोपमध्ये तीव्र हिमयुगासारखी थंडी पडेल, आशियातील मान्सून चक्र विस्कळीत होईल आणि विषुववृत्तीय भागात भयानक दुष्काळ पडेल.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप:

भौतिक भूगोलातील महासागरीय प्रवाह (Ocean Currents):

• उष्ण प्रवाह: गल्फ स्ट्रीम (अटलांटिक), कुरोशियो (पॅसिफिक), ब्राझील प्रवाह.
• थंड प्रवाह: लॅब्राडोर (अटलांटिक), कॅनरी (अटलांटिक), ओयाशियो (पॅसिफिक), पेरू/हम्बोल्ट प्रवाह (पॅसिफिक).

उष्ण आणि थंड प्रवाह जिथे एकत्र येतात (उदा. गल्फ स्ट्रीम व लॅब्राडोर - न्यूफाउंडलँड जवळ), तिथे दाट धुके निर्माण होते आणि जगातील सर्वोत्तम मत्स्यक्षेत्रे (उदा. ग्रँड बँक्स) तयार होतात.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

The correct answer is Option (3) Atlantic Meridional Overturning Circulation (AMOC).

• Risk of AMOC Collapse:
• The Atlantic Meridional Overturning Circulation (AMOC) is a massive system of ocean currents that acts as a global conveyor belt transporting warm, saline surface water from the tropics northward (via the Gulf Stream) and cold, deep water southward.
• Accelerated melting of the Greenland ice cap releases massive volumes of low-density freshwater into the sub-polar North Atlantic.
• This freshens the surface waters, suppressing normal deep-water convection and pushing AMOC toward an irreversible climatic tipping point.
• An AMOC shutdown would trigger severe winter freezes across Western Europe, destabilize the South Asian monsoon, and shift tropical rainfall belts southward.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip:

Review ocean currents in physical climatology:

• Warm currents: Gulf Stream (North Atlantic), Kuroshio (North Pacific), Brazil Current
• Cold currents: Labrador, Canary, Oyashio, California, Humboldt/Peru Current.

Where warm and cold currents converge (e.g., Gulf Stream meets Labrador Current off Newfoundland), dense fog and world-renowned fishing grounds (Grand Banks) develop.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) कॅनरी थंड प्रवाह (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) कुरोशियो उष्ण प्रवाह (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (3) अटलांटिक मेरिडिओनल ओव्हरटर्निंग सर्कुलेशन (AMOC) (अचूक उत्तर): [gold]योग्य उत्तर पर्याय (३) अटलांटिक मेरिडिओनल ओव्हरटर्निंग सर्कुलेशन (AMOC) आहे.[/gold]
✗ पर्याय (4) लॅब्राडोर थंड प्रवाह (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'सप्टेंबर २०२५' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी - जानेवारी २०२६ सराव चाचणी
quiz 10 प्रश्न timer 15 मिनिटे military_tech 10 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: सप्टेंबर २०२५

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'सप्टेंबर २०२५' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: चालू घडामोडी विषयांतर्गत 'सप्टेंबर २०२५' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: चालू घडामोडी विषयातील 'सप्टेंबर २०२५' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'सप्टेंबर २०२५' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →