सराव केंद्र ➔
भूगोल व महाराष्ट्राचा भूगोल Rajyaseva Mains 2018 MEDIUM

कोरड्या व ओल्या फूग्याचा तापमापक कशाचे मोजमाप करण्यासाठी वापरतात?

EN A dry-and-wet bulb thermometer (Psychrometer) is used to measure which atmospheric parameter?
A
हवेचा भार Atmospheric pressure
B
तापमान Temperature only
✓
सापेक्ष आर्द्रता Relative humidity
✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)
D
वृष्टी Precipitation
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर पर्याय ३ (सापेक्ष आर्द्रता - Relative Humidity) आहे.

स्पष्टीकरण:

• कोरड्या व ओल्या फुग्याचा तापमापक (Wet and Dry Bulb Psychrometer / Hygrometer):
• या उपकरणात दोन तापमापक शेजारी लावलेले असतात:
१) कोरड्या फुग्याचा तापमापक (Dry Bulb): हवेचे प्रत्यक्ष तापमान दाखवतो.
२) ओल्या फुग्याचा तापमापक (Wet Bulb): ज्याच्या फुग्याभोवती ओले मलमलचे कापड गुंडाळलेले असते. बाष्पीभवनामुळे ओल्या फुग्याचे तापमान कोरड्या फुग्यापेक्षा कमी भरते.
• या दोन्ही तापमानांमधील फरकावरून (Depression of Wet Bulb) हवामान तक्त्यांच्या साहाय्याने हवेची सापेक्ष आर्द्रता (Relative Humidity) आणि दवबिंदू तापमान (Dew Point) अचूकपणे मोजले जाते.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

सापेक्ष आर्द्रता मोजण्याचे साधन: सायक्रोमीटर / हायग्रोमीटर (कोरड्या व ओल्या फुग्याचा तापमापक). हवेचा दाब: बॅरोमीटर. वारा वेग: ॲनिमोमीटर. पाऊस: रेन गेज.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

The correct answer is Option 3 (Relative humidity).

Explanation:

• Wet-and-Dry Bulb Psychrometer (Hygrometer):
• Comprises two identical mercury thermometers mounted side-by-side:
1) Dry-bulb thermometer: Measures ambient air temperature.
2) Wet-bulb thermometer: Bulb is wrapped in a saturated muslin wick; evaporative cooling lowers its temperature.
• The rate of evaporation depends on the dryness of the surrounding air. The difference between the two readings (wet-bulb depression) allows precise calculation of Relative Humidity (RH) and dew-point temperature using psychrometric tables.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Relative humidity instrument: Psychrometer / Hair Hygrometer. Atmospheric pressure: Barometer. Wind speed: Anemometer. Rainfall: Rain gauge.

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📱 ५०,०००+ MPSC सराव प्रश्न व टेस्ट सिरीज मोफत!

MPSC गट-क, गट-ब आणि राज्यसेवा परीक्षेच्या सर्व मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) थेट मोबाईलवर सोडवा.

Google Play वरून ॲप मिळवा 📲
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF (Year Wise) → Combine Study Guide →