एका गुन्ह्यातील चाकूला रक्त लागलेले असून त्या मध्ये केस (अडकलेले) आहेत. अशा चाकूची हाताळण्याची योग्य पद्धत कोणती?
EN
A knife recovered from a crime scene has blood on it with hairs trapped. What is the proper procedure for handling such a knife in forensic investigation?
अचूक उत्तर: पर्याय (2) अंगठा व त्याशेजारील पहिल्या बोटात चाकूचे निमूळते टोक अलगद पकडणे
सविस्तर विश्लेषण:
•
न्यायवैद्यक शास्त्र व पुरावा हाताळणीची पद्धत (Forensic Evidence Handling):
•
गुन्ह्याच्या ठिकाणी जप्त केलेल्या शस्त्रावर (उदा. चाकू) अनेक महत्त्वाचे पुरावे असतात:
1.
चाकूची मूठ/हँडल: यावर आरोपीचे अंगुलीमुद्रा (Fingerprints) असण्याची दाट शक्यता असते; त्यामुळे हँडलला अजिबात हात लावू नये.
2.
चाकूचे पाते: यावर रक्ताचे डाग, डीएनए आणि अडकलेले केस असतात; पात्याला स्पर्श केल्यास रक्ताचे व केसांचे पुरावे दूषित होऊ शकतात किंवा पुसले जाऊ शकतात.
•
म्हणून अशा स्थितीत न्यायवैद्यक नियमांनुसार, चाकू उचलण्यासाठी अंगठा आणि शेजारील पहिले बोट (तर्जनी) यांच्या साहाय्याने चाकूचे निमूळते टोक (Tip/Point) अत्यंत हलक्या हाताने अलगद पकडले जाते आणि तो व्यवस्थित सुरक्षित बॉक्समध्ये किंवा कार्डबोर्डवर पॅक केला जातो.
•
त्यामुळे पर्याय (2) ही शास्त्रीयदृष्ट्या अचूक कार्यपद्धती आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप: न्यायवैद्यक शास्त्रानुसार (Forensics) गुन्ह्यातील हत्यारावरील बोटांचे ठसे (हँडलवर) आणि जैविक पुरावे (पात्यावर) सुरक्षित ठेवण्यासाठी चाकू केवळ त्याच्या टोकाकडून (Tip) बोटांच्या चिमटीत अलगद हाताळला जातो.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (2) Gently hold the tip/point of the knife between the thumb and forefinger
Detailed Analysis:
•
Forensic Evidence Handling Standards:
•
In forensic investigation, preserving fragile trace evidence on weapons of offence is critical:
1.
The handle typically carries latent fingerprints of the offender and must never be grasped directly.
2.
The blade contains crucial biological evidence (blood grouping, DNA, adhered hair strands) which must not be touched or wiped.
•
The standard forensic protocol dictates picking up the weapon by lightly grasping the extreme tip/point of the blade between the thumb and forefinger, or using sterile forceps, and securing it into a rigid container without disturbing either the handle or the blood/hair traces.
•
Thus, Option (2) is the scientifically correct procedure.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip: In forensic handling of sharp weapons, avoid touching the handle (preserves fingerprints) and the flat blade (preserves blood/DNA). Pick up delicately by the point/tip using thumb and index finger.