भूगोल व महाराष्ट्राचा भूगोल Rajyaseva Mains 2013 MEDIUM

सुदूर संवेदन प्रणाली जी नैसर्गिकरित्या उपलब्ध असलेल्या उर्जेचे मापन करते त्याला .......... म्हणतात.

EN A remote sensing system that measures naturally available energy is called a _______.
A
क्रियाशील संवेदक Active sensor
B
प्रतिक्रियाशील संवेदक Reactive sensor
✓
निष्क्रिय संवेदक Passive sensor
✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)
D
वरीलपैकी एकही नाही None of the above
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय ३ (निष्क्रिय संवेदक)

स्पष्टीकरण:

• निष्क्रिय संवेदक (Passive Sensors):
• जे संवेदक स्वतःचा कोणताही स्वतंत्र ऊर्जास्रोत न वापरता, निसर्गात आधीपासूनच उपलब्ध असलेल्या सौर ऊर्जेचे (परावर्तित सूर्यप्रकाश) किंवा भूपृष्ठाने उत्सर्जित केलेल्या औष्णिक प्रारणाचे (Thermal radiation) मापन करतात, त्यांना 'निष्क्रिय संवेदक' (Passive Sensors) म्हणतात.
• उदाहरणे: हवाई कॅमेरे, लँडसॅटचे एमएसएस व टीएम संवेदक, इस्रोचे LISS-III व LISS-IV कॅमेरे, मायक्रोवेव्ह रेडिओमीटर इत्यादी.
• सक्रिय संवेदक (Active Sensors):
• हे संवेदक स्वतःची विद्युतचुंबकीय ऊर्जा उत्सर्जित करतात आणि भूपृष्ठावरून परावर्तित होऊन परत आलेल्या सिग्नल्सची नोंद घेतात (उदा. RADAR, LiDAR).
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

संवेदक वर्गीकरण:

• Passive Sensors: नैसर्गिक सूर्यप्रकाश व उत्सर्जित उष्णता मोजतात (केवळ दिवसा कार्यक्षम, ऑप्टिकल कॅमेरे).
• Active Sensors: स्वतःची ऊर्जा सोडतात (दिवसा व रात्री २४ तास कार्यरत, RADAR, LiDAR).
translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option 3 (Passive sensor)

Explanation:

• Passive Remote Sensing Sensors:
• Sensors that detect and record naturally occurring electromagnetic radiation reflected (solar shortwave energy) or emitted (terrestrial thermal longwave radiation) from Earth surface targets.
• Because passive optical systems do not supply their own illumination source, they depend strictly on external ambient sources (primarily the Sun).
• Examples: Multispectral scanners, panchromatic cameras, radiometers, and spectrometers (e.g., Landsat OLI, IRS LISS-IV).
• Active Sensors:
• Transmit their own controlled pulses of electromagnetic radiation and measure the backscattered signal (e.g., Synthetic Aperture Radar - SAR, LiDAR).
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip
• Passive Sensors: Detect naturally available energy (Sunlight / thermal emission).
• Active Sensors: Transmit artificial energy pulses (Radar, Altimeters, Lidar).
जाहिरात • ADVERTISEMENT

📱 ५०,०००+ MPSC सराव प्रश्न व टेस्ट सिरीज मोफत!

MPSC गट-क, गट-ब आणि राज्यसेवा परीक्षेच्या सर्व मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) थेट मोबाईलवर सोडवा.

Google Play वरून ॲप मिळवा 📲
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF (Year Wise) → Combine Study Guide →