🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) Rajyaseva Pre 2017 MEDIUM

विशिष्ट आवृत्ति असलेली ध्वनी लहर 336 मीटर / सेकंद आणि तरंगलांबी 3 सेमी वेगाने प्रवास करते. त्याची वारंवारता किती असेल? ते ऐकू येईल का?

EN A sound wave having certain frequency travels with a speed of 336 m/s and wavelength 3 cm. What will its frequency be ? Will it be audible ?
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
100800 हर्ट्ज, नाही
100800 Hz, No
B
100800 हर्ट्ज, होय
100800 Hz, Yes
C
11200 हर्ट्ज, नाही
11200 Hz, No
D
11200 हर्ट्ज, होय
11200 Hz, Yes
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय ४ (११२०० हर्ट्ज, होय / 11200 Hz, Yes)

सविस्तर विश्लेषण:

• दिलेली माहिती:
• ध्वनी लहरीचा वेग ($v$) = ३३६ मी/से ($336\text{ m/s}$)
• तरंगलांबी ($\lambda$) = ३ सेमी = $\frac{3}{100}\text{ मी} = 0.03\text{ मी}$ ($0.03\text{ m}$)
• वारंवारता (Frequency, $n$ किंवा $\nu$) काढण्याचे सूत्र:
$$v = n \times \lambda$$
$$\therefore n = \frac{v}{\lambda} = \frac{336}{0.03} = \frac{33600}{3} = 11200\text{ हर्ट्ज (Hz)}$$
• श्रवणीयता (Audibility):
• मानवी कानाची श्राव्य ध्वनी मर्यादा (Audible frequency range) २० हर्ट्ज ते २०,००० हर्ट्ज दरम्यान असते.
• मिळालेली वारंवारता ११,२०० हर्ट्ज ही २० Hz ते २०,००० Hz च्या दरम्यान येते.
• म्हणून हा ध्वनी मानवी कानाला नक्कीच ऐकू येईल (होय).

त्यामुळे अचूक उत्तर: ११२०० हर्ट्ज, होय (पर्याय ४).

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
• अवश्राव्य ध्वनी (Infrasonic): २० हर्ट्ज पेक्षा कमी वारंवारता (हत्ती, व्हेल, गेंडे निर्माण करतात).
• श्राव्य ध्वनी (Audible): २० Hz ते २०,००० Hz (मानवी श्रवण मर्यादा).
• श्राव्यातीत ध्वनी (Ultrasonic): २०,००० हर्ट्ज पेक्षा जास्त वारंवारता (वटवाघूळ, डॉल्फिन, सोनार तंत्रज्ञान).
translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option 4 (11200 Hz, Yes)

Detailed Analysis:

• Given Parameters:
• Speed of sound wave ($v$) = $336\text{ m/s}$
• Wavelength ($\lambda$) = $3\text{ cm} = 0.03\text{ m}$
• Formula for Frequency ($f$ or $\nu$):
$$v = f \times \lambda$$
$$\implies f = \frac{v}{\lambda} = \frac{336}{0.03} = 11200\text{ Hz}$$
• Audibility Assessment:
• The human auditory range spans from 20 Hz to 20,000 Hz.
• Since $11,200\text{ Hz}$ falls comfortably within this audible window ($20\text{ Hz} < 11,200\text{ Hz} < 20,000\text{ Hz}$), the sound will definitely be audible to human ears (Yes).

Hence, the answer is 11200 Hz, Yes (Option 4).

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Sound classification by frequency:

• Infrasonic sound: Frequency $< 20\text{ Hz}$ (detected by elephants, whales, and during earthquakes).
• Audible sound: $20\text{ Hz} - 20,000\text{ Hz}$ (audible to human ear).
• Ultrasonic sound: Frequency $> 20,000\text{ Hz}$ (emitted by bats; used in SONAR and medical ultrasonography).
format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) 100800 हर्ट्ज, नाही (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) 100800 हर्ट्ज, होय (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
⚠️ पर्याय (3) 11200 हर्ट्ज, नाही (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (4) 11200 हर्ट्ज, होय (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर:** **पर्याय ४ (११२०० हर्ट्ज, होय / 11200 Hz, Yes)**
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१७ (GS) पेपर-१' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१७ (GS) पेपर-१
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१७ (GS) पेपर-१

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१७ (GS) पेपर-१' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयांतर्गत 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१७ (GS) पेपर-१' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयातील 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१७ (GS) पेपर-१' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१७ (GS) पेपर-१' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →