सराव केंद्र ➔
भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था MPSC Combine Group C Practice 2026 MEDIUM

भारतीय संविधानाच्या अनुच्छेद २४३-F (२) नुसार, पंचायती राज संस्थांच्या सदस्यांच्या अपात्रतेबाबत उद्भवलेल्या कोणत्याही प्रश्नावर निर्णय घेण्याचा अधिकार खालीलपैकी कोणत्या प्राधिकरणाकडे सोपविण्यात आला आहे?

EN According to Article 243-F(2) of the Constitution of India, to which authority is the power to decide any question regarding disqualification of members of Panchayati Raj institutions referred?
A
केवळ भारताचे राष्ट्रपती Only the President of India
✓
राज्य विधिमंडळाने कायद्याद्वारे निश्चित केलेले प्राधिकरण / राज्य निवडणूक यंत्रणा Such authority as the State Legislature may by law provide / State election machinery
✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)
C
केंद्रीय गृह मंत्रालय Union Ministry of Home Affairs
D
जिल्हा नियोजन व विकास समितीचे अध्यक्ष Chairman of District Planning and Development Committee
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

स्पष्टीकरण (मराठी):

• योग्य पर्याय: (२)
• अनुच्छेद २४३-F (२): संविधानाच्या कलम २४३-एफ (२) नुसार, पंचायतीच्या कोणत्याही सदस्यावर अपात्रता ओढवली आहे किंवा काय, असा कोणताही प्रश्न उपस्थित झाल्यास तो प्रश्न राज्य विधिमंडळ कायद्याद्वारे ठरवेल अशा प्राधिकरणाकडे (Such authority as provided by state law) पाठवला जातो.
• महाराष्ट्रात ग्रामपंचायतीसाठी हा अधिकार जिल्हाधिकाऱ्यांना (Collector) आणि त्यांच्या निर्णयाविरुद्ध अपीलाचा अधिकार विभागीय आयुक्तांना (Divisional Commissioner) देण्यात आला आहे.
• निवडणुकीशी संबंधित अपात्रता तंट्यांवर राज्य निवडणूक आयोग व विहित न्यायाधिकरणे नियंत्रण ठेवतात.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

विधिमंडळाच्या सदस्यांच्या अपात्रतेचा निर्णय राष्ट्रपती/राज्यपाल निवडणूक आयोगाच्या सल्ल्याने घेतात (कलम १०३/१९२), परंतु पंचायतींसाठी अनुच्छेद २४३-F(२) अन्वये राज्य कायदा ठरवेल ते प्राधिकरण निर्णय घेते.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Explanation (English):

• Correct Option: (2)
• Article 243-F(2): Provides that if any question arises as to whether a member of a Panchayat has become subject to any disqualification, the question shall be referred for the decision of such authority and in such manner as the Legislature of a State may, by law, provide.
• In Maharashtra, statutory power is vested primarily in the District Collector, with appeal lies to the Divisional Commissioner.
• Electoral disqualifications are supervised by the SEC/designated election tribunals.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Unlike Articles 103/192 where the President/Governor decides on advice of the ECI, under Article 243-F(2) the authority is prescribed entirely by state enactment.

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📱 ५०,०००+ MPSC सराव प्रश्न व टेस्ट सिरीज मोफत!

MPSC गट-क, गट-ब आणि राज्यसेवा परीक्षेच्या सर्व मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) थेट मोबाईलवर सोडवा.

Google Play वरून ॲप मिळवा 📲
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF (Year Wise) → Combine Study Guide →