भारतीय राज्यघटनेच्या कलम 243(b) आणि महाराष्ट्र ग्रामपंचायत अधिनियमातील तरतुदींनुसार, गावातील 'ग्रामसभेचे' (Gram Sabha) अधिकृत सदस्य खालीलपैकी कोण असतात?
EN
Who among the following are ex-officio members of the Gram Sabha?
1: Elected members of the Gram Panchayat
2: All persons completing 18 years of age
3: All registered eligible voters in the village electoral rolls
4: Sarpanch, Upa-Sarpanch, and all elected members of the Gram Panchayat
अचूक उत्तर: पर्याय (३) गावाच्या मतदार यादीत नोंदणी झालेले सर्व पात्र मतदार
भारतीय राज्यघटनेच्या कलम २४३(b) व महाराष्ट्र ग्रामपंचायत अधिनियमातील तरतुदींनुसार पर्याय (३) हे अचूक उत्तर आहे.
सविस्तर विश्लेषण:
•
कलम २४३(b): राज्यघटनेनुसार 'ग्रामसभा' म्हणजे गावाच्या क्षेत्रात समाविष्ट असलेल्या मतदार यादीत नोंदणी झालेल्या सर्व व्यक्तींची मिळून बनलेली प्रत्यक्ष लोकशाहीची संस्था.
•
पर्याय (२): केवळ १८ वर्षे पूर्ण असणे पुरेसे नाही; त्या गावाच्या मतदार यादीत नाव नोंदणीकृत असणे अनिवार्य असते.
•
पर्याय (१) व (४): हे केवळ ग्रामपंचायतीच्या निवडून आलेल्या कार्यकारी मंडळाचे प्रतिनिधी दर्शवतात, संपूर्ण ग्रामसभेचे नव्हे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप: ग्रामसभा सदस्यत्व (कलम २४३(b)):
•
निकष: गावाच्या मतदार यादीत नोंदणीकृत असणे अनिवार्य.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (3) All registered eligible voters in the village electoral rolls
Under Article 243(b) of the Constitution of India and the Maharashtra Village Panchayats Act, Option (3) is the correct answer.
Detailed Analysis:
•
Article 243(b): Defines the Gram Sabha as a body consisting of persons registered in the electoral rolls relating to a village comprised within the area of the Panchayat at the village level.
•
Option (2): Merely crossing 18 years is insufficient without formal enrolment in the village electoral rolls.
•
Options (1) and (4): Define the elected Panchayat executive rather than the sovereign Gram Sabha.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip: Gram Sabha Membership:
•
Strictly encompasses all persons registered in the village electoral rolls.