🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान WRD_PWD_CIVIL 2023 MEDIUM

रासायनिक वर्गीकरणानुसार, सजीवांमधील बहुतांश 'विकरे' (Enzymes) ही मूलतः कोणत्या सेंद्रिय जैवरेणूंचा (Biomolecules) प्रकार असतात?

EN According to chemical classification, virtually all 'Enzymes' functioning in living systems are fundamentally which class of organic biomolecules?
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
मेद (Fats / Lipids)
Fats / Lipids
B
शर्करा / कर्बोदके (Sugars / Carbohydrates)
Sugars / Carbohydrates
C
प्रथिने (Proteins)
Proteins
D
जीवनसत्त्वे (Vitamins)
Vitamins
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (३) प्रथिने (Proteins)

विकरांचे जैवरासायनिक स्वरूप आणि प्रथिने:

१. विकरे ही मूलतः प्रथिने असतात:
• रासायनिक दृष्ट्या सर्व विकरे ही गोलाकार प्रथिने (Globular Proteins) असतात.
• ही प्रथिने पेशींमधील रायबोसोम्सद्वारे अमिनो आम्लांच्या साखळ्या जोडून संश्लेषित केली जातात.
• विशिष्ट तापमान (३७°C) आणि विशिष्ट सामू (pH) वर विकरांची कार्यक्षमता सर्वोच्च असते. अतिउष्णतेमुळे प्रथिने विघटित (Denature) होतात आणि विकरांचे कार्य थांबते.
२. इतर पर्यायांचे स्वरूप:
• मेद (Lipids): ऊर्जा साठवण आणि पेशीपटलाची निर्मिती करणारे फॅटी ॲसिड घटक.
• शर्करा / कर्बोदके: तत्काळ ऊर्जा देणारे इंधन (ग्लुकोज, सुक्रोज).
• जीवनसत्त्वे: आवश्यक सूक्ष्म पोषक घटक; अनेक जीवनसत्त्वे ही विकरांना मदत करणारे सह-विकर (Co-enzymes) म्हणून कार्य करतात (उदा. B-कॉम्प्लेक्स).
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप: पचनसंस्थेतील प्रमुख विकरे:

• लाळेतील: टायलिन/अमायलेज (कर्बोदकांचे पचन)
• जठरातील: पेप्सिन (प्रथिनांचे पचन)
• स्वादुरसातील: ट्रिप्सिन (प्रथिने), लायपेज (मेद), अमायलेज (स्टार्च). हे सर्व मूलतः प्रथिने आहेत.
translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (3) Proteins

Biomolecular categorization of biological enzymes:

1. Enzymes are Functionally Specialized Proteins:
• Structurally and chemically, nearly all enzymes are Globular Proteins.
• They exhibit primary, secondary, and tertiary protein structures that determine enzymatic specificity.
• Sensitive to environmental parameters: extreme temperatures and shifts in pH cause denaturation (loss of tertiary protein conformation), destroying catalytic function.
2. Roles of Other Biomolecules:
• Lipids: Hydrophobic molecules used for concentrated energy storage and membrane bilayer structure.
• Carbohydrates: Primary metabolic cellular fuel (e.g., glucose, glycogen).
• Vitamins: Organic micronutrients often serving as precursor co-enzymes or prosthetic groups facilitating enzyme activity.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip: Major digestive enzymes:

• Salivary Amylase (Ptyalin): digests starches
• Pepsin: digests proteins in the stomach
• Trypsin & Chymotrypsin: pancreatic proteases
• Pancreatic Lipase: digests emulsified lipids. All these biocatalysts are fundamentally proteins.
format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) मेद (Fats / Lipids) (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) शर्करा / कर्बोदके (Sugars / Carbohydrates) (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (3) प्रथिने (Proteins) (अचूक उत्तर): [gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (३) प्रथिने (Proteins)**[/gold]
✗ पर्याय (4) जीवनसत्त्वे (Vitamins) (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'एप्रिल २०२६' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
जिल्हा परिषद: सामान्य विज्ञान सराव चाचणी #१ (जीवशास्त्र, मानवी शरीर व आरोग्य)
quiz 50 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
जिल्हा परिषद: सामान्य विज्ञान सराव चाचणी #२ (भौतिकशास्त्र व दैनंदिन विज्ञान)
quiz 50 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
जिल्हा परिषद: सामान्य विज्ञान सराव चाचणी #३ (रसायनशास्त्र, कृषी व पर्यावरण विज्ञान)
quiz 50 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान विशेष चाचणी ०१
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: एप्रिल २०२६

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'एप्रिल २०२६' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान विषयांतर्गत 'एप्रिल २०२६' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान विषयातील 'एप्रिल २०२६' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'एप्रिल २०२६' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →