भारताच्या निर्यात रचनेचे विश्लेषण (२००८-०९):
१.
प्रमुख वस्तूगटांचा वाटा:
•
अभियांत्रिकी वस्तू (Engineering Goods): वर्ष २००८-०९ मध्ये भारताच्या एकूण निर्यातीमध्ये अभियांत्रिकी वस्तूंचा वाटा सुमारे २६% ते २७% राहून तो पहिल्या क्रमांकावर होता.
•
पेट्रोलियम उत्पादने (Petroleum Products): रिलायन्स जामनगर व इतर शुद्धीकरण प्रकल्पांमुळे वाटा सुमारे १४% ते १५% होता.
•
रत्ने व दागिने (Gems & Jewellery): सुमारे १२% ते १३%.
•
शेतमाल व संलग्न वस्तू: सुमारे ९% ते १०%.
•
रसायने व संबंधित उत्पादने: सुमारे १३% ते १४%.
२.
अभियांत्रिकी वस्तूंचे महत्त्व:
•
यामध्ये वाहने व त्यांचे सुटे भाग (Auto components), यंत्रसामग्री, लोखंड-पोलाद उत्पादने, विद्युत उपकरणे इत्यादींचा समावेश होतो.
•
ही भारताची सर्वाधिक विदेशी चलन मिळवून देणारी वस्तू श्रेणी ठरली आहे.
पर्यायांचे विश्लेषण:
•
पर्याय १, २ आणि ३: अभियांत्रिकी वस्तूंपेक्षा यांचा वाटा कमी होता.
•
पर्याय ४ (अभियांत्रिकी वस्तू): सर्वाधिक हिस्सा व्यापणारा अचूक पर्याय.
भारताच्या निर्यात बास्केटमध्ये 'अभियांत्रिकी वस्तू' हा गेल्या दोन दशकांपासून अव्वल वस्तूगट राहिला आहे. वर्ष २०२१-२२ मध्ये भारताने एकूण ४०० अब्ज डॉलर्सहून अधिक निर्यात करताना एकट्या अभियांत्रिकी वस्तूंची निर्यात १०० अब्ज डॉलर्सच्या पुढे गेली होती.
📌 MPSC Exam Tip:
In 2008–09, Engineering Goods accounted for the single largest share (over 26%) in India's total merchandise export earnings, followed by petroleum products and gems & jewelry.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Commodity Composition of India's Exports (2008–09):
1.
Category Breakdown:
•
Engineering Goods: Comprising machinery, transport equipment, auto-ancillaries, and fabricated metals, engineering goods held the single largest share (~26–27%) of total merchandise exports in 2008–09.
•
Petroleum products accounted for ~15%.
•
Chemicals & allied products accounted for ~13–14%.
•
Gems and Jewellery accounted for ~12–13%.
•
Agricultural products accounted for ~9–10%.
Distractor Analysis:
•
Option 1 (Agro-products): Formed around 10%.
•
Option 2 (Chemicals): Formed around 13–14%.
•
Option 3 (Petroleum): Second largest, trailing engineering goods.
•
Option 4 (Engineering Goods): Dominant export category (Correct answer).
In 2008–09, Engineering Goods accounted for the single largest share (over 26%) in India's total merchandise export earnings, followed by petroleum products and gems & jewelry.
📌 MPSC परीक्षा टीप:
भारताच्या निर्यात बास्केटमध्ये 'अभियांत्रिकी वस्तू' हा गेल्या दोन दशकांपासून अव्वल वस्तूगट राहिला आहे. वर्ष २०२१-२२ मध्ये भारताने एकूण ४०० अब्ज डॉलर्सहून अधिक निर्यात करताना एकट्या अभियांत्रिकी वस्तूंची निर्यात १०० अब्ज डॉलर्सच्या पुढे गेली होती.
