राष्ट्रीय नमुना पाहणीच्या दरडोई मासिक खर्च प्रतिदिनी कॅलरीज आकडेवारीच्या आधारे दारिद्र्य मापनासाठी निश्चित केलेल्या निकषावर कोणत्या अर्थतज्ञाने आक्षेप घेतला?

अर्थव्यवस्था व नियोजन Rajyaseva Mains 2020 MEDIUM

EN According to national Sample survey criteria, which economist have objected to the criteria set for poverty measurement, based on data of calories per day per capita monthly expenditure?

एस. महेंद्रा देव S. Mahendra Dev

✓

उत्सा पटनाईक Usta Patnaik

✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)

एस.डी. तेंडुलकर S. D. Tendulkar

सी. रवी C. Ravi

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

राष्ट्रीय नमुना पाहणीच्या (NSS) दरडोई मासिक खर्च आणि प्रतिदिन कॅलरी आकडेवारीच्या आधारे दारिद्र्य मापनासाठी निश्चित केलेल्या अधिकृत पद्धतींवर अर्थतज्ज्ञ उत्सा पटनाईक (Utsa Patnaik) यांनी तीव्र आक्षेप घेतला:

१. उत्सा पटनाईक यांचा आक्षेप:

• त्यांनी दाखवून दिले की नियोजन आयोगाने किंमत निर्देशांकांचा (Price Deflators) चुकीचा वापर केल्यामुळे प्रत्यक्ष कॅलरी निकष (ग्रामीण २४०० आणि शहरी २१००) खूप मागे पडला आहे.

• प्रत्यक्षात १९९९-२००० आणि २००४-०५ मध्ये २४०० कॅलरी मिळवू न शकणाऱ्या ग्रामीण लोकांचे प्रमाण ७५% ते ८०% च्या घरात होते, तर अधिकृत दारिद्र्य केवळ २७% ते २८% दाखवले जात होते.

• त्यांनी याला 'दारिद्र्य घटवण्याचा सांख्यिकी आभास' असे संबोधले.

म्हणून योग्य उत्तर: उत्सा पटनाईक (Utsa Patnaik).

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

उत्सा पटनाईक यांनी नियोजन आयोगाच्या दारिद्र्य मोजमापावर 'कॅलरी निकषाचा अभाव' आणि 'किंमत निर्देशांकांमधील दोष' या मुद्द्यांवरून कडाडून टीका केली होती.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Noted Marxist economist Prof. Utsa Patnaik strongly criticized and objected to the official Planning Commission's methodology for estimating poverty based on consumer expenditure and calorie data:

1. Her Core Critique:

• She demonstrated that using flawed price deflators over the decades had systematically broken the link to the original nutritional norm (2400 kcal rural, 2100 kcal urban).

• In reality, by 2004-05, nearly 75–80% of rural Indians were unable to access 2400 calories per day, whereas the Planning Commission claimed that poverty was only 27.5%.

• She termed the official poverty figures an empirical distortion that masked widespread agrarian deprivation.

Hence, the economist who raised these objections is Utsa Patnaik.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Prof. Utsa Patnaik was the most prominent academic critic of the Planning Commission's Lakdawala poverty lines, highlighting that actual caloric deprivation far exceeded official poverty rates.

sell 📌 महत्त्वाचे विषय व सर्च टॅग्ज (Important Topics & Search Tags):

#दारिद्र्यबेरोजगारीवरोजगारनिर्म #अर्थव्यवस्थावनियोजन #MPSCसंयुक्तपूर्वपरीक्षा #राज्यसेवापूर्वपरीक्षा #MPSCसरावप्रश्नसंच #PYQ2020 #MPSCअचूकउत्तरपत्रिका #स्पर्धापरीक्षामार्गदर्शन

← मागील प्रश्न

पुढील प्रश्न →

📱 ५०,०००+ MPSC सराव प्रश्न व टेस्ट सिरीज मोफत!

📚 याच विषयातील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न: