अचूक उत्तर: पर्याय (2) फक्त (ब) आणि (क)
स्पष्टीकरण:
माहितीचा अधिकार अधिनियम, २००५ मधील कलम २(n) [मराठीत कलम २(ट)] मधील वैधानिक व्याख्येनुसार:
*"त्रयस्थ पक्ष" (Third Party) म्हणजे माहिती मिळवण्यासाठी विनंती करणाऱ्या नागरिकाव्यतिरिक्त इतर कोणतीही व्यक्ती आणि यात सार्वजनिक प्राधिकरणाचाही समावेश होतो.*
•
घटकांचे विश्लेषण:
1.
नागरिक (Applicant): जो नागरिक माहिती मागतो, तो प्रथम पक्ष (Applicant) असतो; त्याचा समावेश त्रयस्थ पक्षात होत नाही (विधान 'अ' चुकीचे).
2.
नागरिकाव्यतिरिक्त इतर व्यक्ती: यात इतर कोणताही नागरिक, खाजगी व्यक्ती, संस्था, कंपनी किंवा ट्रस्ट यांचा समावेश होतो (विधान 'ब' बरोबर).
3.
सार्वजनिक प्राधिकरण: कलम २(n) स्पष्टपणे नमूद करते की त्रयस्थ पक्ष या संज्ञेत 'सार्वजनिक प्राधिकरणाचाही समावेश होतो' (विधान 'क' बरोबर).
•
पर्यायांचे विश्लेषण:
•
पर्याय (२) अचूक आहे: 'फक्त (ब) आणि (क)' हे उत्तर कायद्याच्या शब्दशः व्याख्येशी जुळते.
📌 MPSC परीक्षा टीप: बऱ्याच विद्यार्थ्यांना वाटते की त्रयस्थ पक्षात केवळ खाजगी व्यक्तींचा समावेश होतो; परंतु कलम २(n) नुसार सार्वजनिक प्राधिकरण (Public Authority) देखील त्रयस्थ पक्ष मानले जाऊ शकते (उदा. दुसऱ्या कार्यालयाशी संबंधित कागदपत्रे).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (2) Only (b) and (c)
Explanation:
Under Section 2(n) of the Right to Information Act, 2005, the statutory definition reads:
*"'third party' means a person other than the citizen making a request for information and includes a public authority."*
•
Analysis of Statements:
1.
Applicant: The citizen who submits the RTI application is the primary applicant and is expressly excluded from the definition of a third party (Statement 'a' is incorrect).
2.
Person other than the applicant: Encompasses any other individual, private citizen, body, corporation, or entity (Statement 'b' is correct).
3.
Public Authority: The statute explicitly specifies that a third party 'includes a public authority' whose information or commercial secrets might be affected (Statement 'c' is correct).
•
Option Analysis:
•
Option (2) is correct: Only statements (b) and (c) constitute a 'Third Party' under Section 2(n).
📌 MPSC Exam Tip: A critical conceptual trap in MPSC: Candidates often miss that a Public Authority is expressly included within the statutory definition of a 'third party' under Section 2(n).
