2011 च्या जनगणनेनुसार खालीलपैकी कोणत्या जिल्ह्यामध्ये स्त्री साक्षरतेचे प्रमाण अधिक आहे?
EN
According to the 2011 census, which of the following district has highest female literacy ?
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
योग्य उत्तर: पर्याय (1) - सविस्तर स्पष्टीकरण
अमरावती हे ✅ उत्तर: आहे.
📌 प्रमुख घटक:
•
अमरावती
•
हा महाराष्ट्रातील आठव्या क्रमांकाचा सर्वात मोठा जिल्हा आहे.
•
नागपूरनंतर हा विदर्भातील दुसऱ्या क्रमांकाचा सर्वात मोठा जिल्हा आहे.
•
2011 च्या जनगणनेनुसार अमरावती जिल्ह्यातील साक्षरता दर 87.38 % आहे ज्यामध्ये पुरुष आणि स्त्रिया अनुक्रमे 91.46 % आणि 83.1 % साक्षर आहेत.
💡 महत्वाचे मुद्दे:
•
साक्षरता
•
साक्षरता ही देशाच्या सामाजिक-आर्थिक प्रगतीची गुरुकिल्ली आहे.
•
सात किंवा त्याहून अधिक वयाची व्यक्ती, जी कोणतीही भाषा लिहू आणि वाचू शकते, त्या व्यक्तीला 'साक्षर' मानले जाते.
•
जी व्यक्ती फक्त वाचू शकते पण लिहू शकत नाही ती 'साक्षर' नाही.
•
2011 च्या जनगणनेनुसार, देशातील साक्षरता दर 74.04 % आहे, त्यापैकी 82.14 % पुरुष आणि 65.46 % महिला आहेत. देशात केरळ 93.91 % साक्षरता दरासह प्रथम क्रमांकावर आहे, तर बिहार 63.82 % साक्षरता दरासह शेवटच्या क्रमांकावर आहे.
📘 अतिरिक्त माहिती:
| बीड | हा महाराष्ट्रातील एक जिल्ह आहे. |
|---|
जिल्ह्याचा स्त्री साक्षरता दर 82.81% आहे.
| जालना | हा महाराष्ट्रातील एक जिल्हा आहे. |
|---|
या जिल्ह्यातून गोदावरी आणि पूर्णा नद्या वाहतात.
जिल्ह्याचा स्त्री साक्षरता दर 75.35 % आहे.
| नंदुरबार | हा महाराष्ट्रातील एक जिल्हा आहे. |
|---|
जिल्ह्याच्या उत्तर भागातून नर्मदा नदी वाहते.
जिल्ह्याचा स्त्री साक्षरता दर 81.54 % आहे.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
✅ Answer: Amaravati.
📌 Key Highlights:
•
Amaravati
•
It is the eighth-largest city in Maharashtra.
•
It is the second-largest city in the Vidarbha region after Nagpur.
•
The average literacy rate in Amravati district as per census 2011 is 91.48 % of which males and females are 93.88 % and 88.98 % literates respectively.
💡 Important Notes:
•
Literacy
•
Literacy is the key to the socio-economic progress of a country.
•
A person aged seven and above, who can both read and write with understanding in any language, is considered 'literate'.
•
A person who can only read but cannot write is 'not literate'.
•
According to the 2011 census, the literacy rate in the country is 74.04 %, out of which 82.14 % for males and 65.46 % for females.
•
Kerala ranks first with a 93.91 % literacy rate, whereas Bihar ranks last with a 63.82 % literacy rate.
📘 Additional Context:
| Beed | It is a city in Maharashtra. |
|---|
The female literacy rate is 82.81%.
| Jalana | It is an administrative district in Maharashtra. |
|---|
Godavari and Purna river flows through the district.
The female literacy rate of the district is 75.35 %.
| Nandurbar | Nandurbar district is located in Maharashtra. |
|---|
Narmada river flows in the northern part of the district.
The female literacy rate of the district is 81.54 %.
पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✓ पर्याय (1) अमरावती (अचूक उत्तर):
संबंधित अभ्यासक्रम, संदर्भ पुस्तके व आयोगाच्या अधिकृत उत्तरतालिकेनुसार हा पर्याय पूर्णतः अचूक ठरतो.
⚠️ पर्याय (2) बीड (फसवणारा पर्याय - Distractor):
हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
⚠️ पर्याय (3) जालना (फसवणारा पर्याय - Distractor):
हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✗ पर्याय (4) नंदुरबार (अयोग्य):
हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)
'युरोपियनांचे आगमन, ब्रिटिश सत्ता स्थापना व विस्तार' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.
🎯 घटक चाचणी
मोफत टेस्ट
महाराष्ट्रातील समाजप्रबोधन व समाजसुधारक विभाग चाचणी
📚 विषय चाचणी
मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (GS-1: इतिहास, भूगोल व कृषी)
📚 विषय चाचणी
मोफत टेस्ट
इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विशेष चाचणी ०१
📚 विषय चाचणी
मोफत टेस्ट
इतिहास व महाराष्ट्रातील समाजसुधारक विशेष चाचणी ०२
युरोपियनांचे भारतात आगमन
१४५३ मध्ये ऑटोमन तुर्कांनी कॉन्स्टँटिनोपल (इस्तंबूल) जिंकल्यामुळे युरोपातील पूर्वेकडे जाणाऱ्या खुशकीच्या व्यापारी मार्गावर तुर्कांचे नियंत्रण आले. परिणामी युरोपियन दर्यावर्दींनी भारताकडे येणाऱ्या नवीन सागरी मार्गांचा शोध सुरू केला.
| क्र. | परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts) |
|---|---|
| 1 | १४९८ मध्ये पोर्तुगीज खलाशी 'वास्को-द-गामा' आफ्रिकेला वळसा घालून कालिकत (केरळ) बंदरात पोहोचला. कालिकतचा राजा 'झामोरीन'ने त्याचे स्वागत केले. |
| 2 | भारतात येणारा पहिला युरोपियन पोर्तुगीज होते (१४९८) आणि भारतातून सर्वात शेवटी जाणारेही पोर्तुगीजच होते (१९६१ - गोवा मुक्ती). |
| 3 | फ्रान्सिस्को-द-अल्मेडा हा पहिला पोर्तुगीज गव्हर्नर होता. त्याने 'निळे पाणी धोरण' (Blue Water Policy) राबवले. |
| 4 | अल्फांसो-द-अल्बुकर्क याने १५१० मध्ये विजापूरच्या आदिलशहाकडून 'गोवा' जिंकून घेतले. त्याला भारतातील पोर्तुगीज सत्तेचा खरा संस्थापक मानले जाते. |
| 5 | ३१ डिसेंबर १६०० रोजी इंग्लंडची राणी एलिझाबेथ पहिली हिने ब्रिटिश ईस्ट इंडिया कंपनीला पूर्वेकडील देशांशी व्यापाराची सनद दिली. |
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विषयातील 'युरोपियनांचे आगमन, ब्रिटिश सत्ता स्थापना व विस्तार' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.
stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)
- या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'अमरावती' हे असून ते 'युरोपियनांचे आगमन, ब्रिटिश सत्ता स्थापना व विस्तार' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
- MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
- परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
- संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
- MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे?
expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'युरोपियनांचे आगमन, ब्रिटिश सत्ता स्थापना व विस्तार' या घटकाची तयारी कशी करावी?
expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते?
expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:
२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.