२०११ च्या जनगणनेच्या अंतिम आकडेवारीनुसार, ग्रामीण व शहरी या दोन्ही भागांमध्ये खालीलपैकी कोणत्या राज्यात बालकांचे लिंगगुणोत्तर (Child Sex Ratio: ० ते ६ वर्षे वयोगट) सर्वात कमी नोंदवले गेले आहे?
EN
According to the final Census 2011 data, which of the following states recorded the lowest Child Sex Ratio (0 to 6 years age group) in both rural and urban areas?
योग्य उत्तर हरियाणा (पर्याय ३) आहे.
सविस्तर विश्लेषण:
1.
बाल लिंगगुणोत्तर २०११ (Child Sex Ratio - ० ते ६ वर्षे):
•
२०११ च्या जनगणनेनुसार भारताचे सरासरी बाल लिंगगुणोत्तर ९१८ इतके घसरले होते (२००१ मध्ये ९२७ होते).
•
सर्व भारतीय राज्यांमध्ये हरियाणा या राज्यात बाल लिंगगुणोत्तर सर्वात कमी म्हणजे ८३४ नोंदवले गेले (ग्रामीण भागात ८३५ आणि शहरी भागात ८३२).
•
म्हणूनच केंद्र सरकारने २२ जानेवारी २०१५ रोजी 'बेटी बचाओ, बेटी पढाओ' या राष्ट्रीय अभियानाची सुरुवात हरियाणातील पानिपत येथून केली होती.
2.
इतर राज्यांची स्थिती (बाल लिंगगुणोत्तर):
•
सर्वाधिक बाल लिंगगुणोत्तर राज्य: मिझोराम (९७०) आणि मेघालय (९७०).
•
केरळ: केरळमध्ये एकूण लिंगगुणोत्तर देशात सर्वाधिक (१०८४) असले तरी बाल लिंगगुणोत्तर ९६४ होते.
•
महाराष्ट्र: २०११ मध्ये महाराष्ट्राचे बाल लिंगगुणोत्तर ८९४ होते (२००१ मध्ये ९१३ होते).
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
MPSC वारंवार विचारते:
•
सर्वात कमी एकूण लिंगगुणोत्तर राज्य = हरियाणा (८७९)
•
सर्वात कमी बाल लिंगगुणोत्तर राज्य = हरियाणा (८३४)
•
महाराष्ट्राचे बाल लिंगगुणोत्तर = ८९४ (बीड जिल्ह्यात सर्वात कमी - ८०७).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Haryana (Option 3).
Detailed Analysis:
1.
Child Sex Ratio (CSR) in Census 2011:
•
National Child Sex Ratio (0 to 6 years) dropped from 927 in 2001 to a dismal 918 in 2011.
•
Among all Indian states, Haryana recorded the lowest Child Sex Ratio at 834 girls per 1,000 boys (Rural: 835, Urban: 832).
•
Because of this alarming imbalance, Prime Minister Narendra Modi launched the nationwide 'Beti Bachao, Beti Padhao' campaign from Panipat, Haryana, on January 22, 2015.
2.
Comparative Demographic Data:
•
Highest Child Sex Ratio state: Mizoram (970) and Meghalaya (970).
•
Kerala: Overall sex ratio highest at 1,084, but Child Sex Ratio was 964.
•
Maharashtra: Child Sex Ratio fell to 894 in 2011 (with Beed district recording the lowest at 807).
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Essential MPSC Census pairings:
•
Lowest Adult Sex Ratio = Haryana (879)
•
Lowest Child Sex Ratio = Haryana (834)
•
Maharashtra Child Sex Ratio = 894 (Lowest district: Beed at 807).