भारतीय राज्यघटनेतील तरतुदींनुसार घटकराज्याच्या विधानपरिषदेतील सदस्यसंख्या कमीत कमी किती असावी लागते?
EN
According to the provisions of the Indian Constitution, what is the minimum membership strength of a State Legislative Council?
योग्य उत्तर पर्याय २ (४०) आहे.
### घटनात्मक तरतुदींचे सविस्तर विश्लेषण:
•
कलम १७१ (विधानपरिषदेची रचना):
•
भारतीय राज्यघटनेच्या कलम १७१(१) नुसार, कोणत्याही घटकराज्याच्या विधानपरिषदेतील एकूण सदस्यसंख्या त्या राज्याच्या विधानसभेतील एकूण सदस्यसंख्येच्या एक-तृतीयांश (१/३) पेक्षा जास्त असणार नाही.
•
परंतु त्याच वेळी, विधानपरिषदेतील एकूण सदस्यसंख्या कोणत्याही परिस्थितीत ४० पेक्षा कमी असणार नाही (किमान मर्यादा = ४०).
•
सध्या विधानपरिषद असलेली राज्ये (६ राज्ये):
१.
उत्तर प्रदेश (१०० सदस्य - सर्वाधिक)
२.
महाराष्ट्र (७८ सदस्य)
३.
बिहार (७५ सदस्य)
४.
कर्नाटक (७५ सदस्य)
५.
आंध्र प्रदेश (५८ सदस्य)
६.
तेलंगणा (४० सदस्य - सर्वात कमी)
### इतर पर्यायांचे विश्लेषण:
•
पर्याय १, ३, ४: राज्यघटनेत विधानपरिषदेसाठी किमान मर्यादा ४० निश्चित केलेली आहे (विधानसभेसाठी किमान मर्यादा ६० आणि कमाल ५०० आहे).
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
विधानपरिषद निर्माण करणे किंवा रद्द करण्याचा अधिकार संसदेला कलम १६९ अन्वये आहे. यासाठी संबंधित राज्य विधानसभेने विशेष बहुमताने ठराव मंजूर करणे आवश्यक असते. संसदेत हा ठराव साध्या बहुमताने संमत होतो.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option 2 (40).
### Detailed Constitutional Analysis:
•
Article 171 (Composition of the Legislative Councils):
•
Under Article 171(1) of the Constitution of India, the total number of members in the Legislative Council of a State shall not exceed one-third of the total number of members in the Legislative Assembly of that State.
•
Furthermore, the clause explicitly mandates that the total number of members in the Legislative Council shall in no case be less than 40.
•
States Currently Having a Legislative Council (Bicameral - 6 States):
1.
Uttar Pradesh (100 members - maximum)
2.
Maharashtra (78 members)
3.
Bihar (75 members)
4.
Karnataka (75 members)
5.
Andhra Pradesh (58 members)
6.
Telangana (40 members - minimum limit)
### Analysis of Other Options:
•
Options 1, 3, and 4: Incorrect because the constitutional floor for Legislative Council strength is set strictly at 40 (for Legislative Assembly, the minimum is 60 and maximum is 500, subject to specific constitutional exceptions).
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
The creation or abolition of a Legislative Council in a State is governed by Article 169. The State Legislative Assembly must pass a resolution by a special majority, following which Parliament may enact a law by a simple majority.