राष्ट्रीय मानवाधिकार आयोगाच्या शिफारसीनुसार कोणत्या परिस्थितीत शवविच्छेदन परीक्षण ध्वनिचित्रमुद्रीत केले पाहीजे ?
EN
According to the recommendations of the National Human Rights Commission, under what circumstances must a post-mortem examination be video-recorded?
अचूक उत्तर: पर्याय (4) तुरुंगवास भोगत असलेल्या व्यक्तीचा तुरुंगात झालेला मृत्यू
स्पष्टीकरण:
राष्ट्रीय मानवाधिकार आयोगाने (NHRC) कोठडीतील मृत्यूच्या (Custodial Deaths) प्रकरणांमध्ये निष्पक्ष आणि पारदर्शक तपास सुनिश्चित करण्यासाठी मार्गदर्शक तत्त्वे जारी केली आहेत:
1.
शवविच्छेदन ध्वनिचित्रमुद्रण (Videography of Post-Mortem):
•
आयोगाच्या शिफारशींनुसार, तुरुंगात किंवा पोलीस कोठडीत असताना कोणत्याही व्यक्तीचा मृत्यू झाल्यास (Custodial Death) त्याचे शवविच्छेदन (Post-Mortem) दोन डॉक्टरांच्या पॅनेलद्वारे केले जावे आणि संपूर्ण प्रक्रियेचे अनिवार्यपणे ध्वनिचित्रमुद्रण (Video Recording) केले जावे.
•
या ध्वनीचित्रफितीची प्रत व शवविच्छेदन अहवाल आयोगाकडे पाठवणे बंधनकारक आहे, जेणेकरून कोणत्याही शारीरिक छळाचे (Torture) पुरावे नष्ट केले जाऊ शकत नाहीत.
2.
इतर पर्यायांचे विश्लेषण:
•
पर्याय (1), (2), (3): सामान्य गुन्ह्यांमध्ये किंवा वैद्यकीय निष्काळजीपणात प्रत्येक शवविच्छेदनाचे व्हिडिओ रेकॉर्डिंग आयोगाकडून अनिवार्य केलेले नाही; परंतु तुरुंगातील / कोठडीतील मृत्यूसाठी ते सक्तीचे आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप: NHRC च्या मार्गदर्शक तत्त्वांप्रमाणे कोठडीतील मृत्यूच्या बाबतीत:
1.
घटना घडल्यापासून 24 तासांच्या आत आयोगाला अहवाल.
2.
दंडाधिकारी चौकशी (Magisterial Inquiry) व डॉक्टरांच्या पॅनेलद्वारे व्हिडिओ-रेकॉर्ड केलेले शवविच्छेदन बंधनकारक.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (4) Death of an incarcerated person inside prison / custody
Explanation:
Under guidelines issued by the National Human Rights Commission (NHRC) to prevent torture and establish transparency in custodial deaths:
1.
Mandatory Video-Recording of Post-Mortem:
•
The NHRC mandates that whenever a person dies while in prison, police custody, or judicial lock-up (custodial death), the post-mortem examination must be conducted by a panel of two medical officers and must be video-recorded.
•
The video cassette/CD and the post-mortem report must be dispatched to the Commission to verify whether any external or internal injuries indicative of torture exist.
2.
Analysis of Other Options:
•
Options (1), (2), and (3): Ordinary homicides or medical negligence do not have a universal NHRC mandate for videographed autopsy; this strict protocol applies specifically to custodial deaths.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip: Two mandatory requirements for any custodial death under NHRC protocols:
1.
Intimation within 24 hours.
2.
Videographed post-mortem by a medical board and Magisterial Inquiry under Section 176 CrPC.