🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था Rajyaseva Mains 2020 MEDIUM

प्रशासनिक कायद्याच्या 'रेड लाईट' सिध्दान्ताप्रमाणे प्रशासनिक कायद्याचा मुख्य उद्देश : अ) शासनाच्या ऊर्जेला (शक्ती) नियंत्रित ठेवणे ब) व्यक्तीच्या हक्कांचे रक्षण करणे क) न्यायीक नियंत्रण ड) वरीलपैकी काहीही नाही पर्यायी उत्तरे :

EN According to the 'Red Light' theory of administrative law, the primary objective of administrative law is: a) To keep governmental power under control b) To protect individual rights c) Judicial control d) None of the above Alternative answers:
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
अ व ब
a and b
B
ब व क
b and c
C
अ, ब व क
a, b and c
D
ड
d
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय ३ (अ, ब व क)

स्पष्टीकरण:

• प्रशासकीय कायद्याचा 'रेड लाईट' सिद्धांत (Red Light Theory of Administrative Law):
• हा सिद्धांत विसाव्या शतकाच्या पूर्वार्धातील पारंपारिक उदारमतवादी दृष्टिकोनावर (उदा. अल्बर्ट व्हेन डायसी यांचा कायद्याचे राज्य सिद्धांत) आधारित आहे.
• या सिद्धांतानुसार प्रशासकीय कायद्याचे प्रमुख उद्देश खालीलप्रमाणे आहेत:
• अ) शासनाच्या ऊर्जेला/सत्तेला नियंत्रित ठेवणे (To keep governmental power under control): प्रशासनाला अनिर्बंध सत्ता वापरण्यापासून रोखणे.
• ब) व्यक्तीच्या मूलभूत हक्कांचे व स्वातंत्र्याचे रक्षण करणे (To protect individual rights): प्रशासकीय मनमानीपासून नागरिकांचे संरक्षण करणे.
• क) न्यायालयीन नियंत्रण प्रस्थापित करणे (Judicial Control): न्यायालयांच्या माध्यमातून प्रशासनावर देखरेख व नियंत्रण ठेवणे.
• त्यामुळे अ, ब आणि क हे तिन्ही घटक रेड लाईट सिद्धांताचे मुख्य उद्देश आहेत.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

प्रशासकीय कायदा: १) रेड लाईट सिद्धांत (शासकीय सत्तेवर न्यायालयीन नियंत्रण व नागरिकांच्या हक्कांचे रक्षण), २) ग्रीन लाईट सिद्धांत (कल्याणकारी राज्यासाठी प्रशासकीय सत्तेचे सुलभीकरण व समर्थन).

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option 3 (a, b and c)

Explanation:

• The 'Red Light' Theory of Administrative Law:
• Originated from traditional classical legal theory (championed by A.V. Dicey), which viewed the expansion of state power with skepticism.
• Its primary objectives are:
• a) Controlling governmental power: Checking the arbitrary exercise of executive discretion.
• b) Protecting individual rights: Safeguarding individual citizens' liberties against administrative excesses.
• c) Judicial control: Empowering independent courts to scrutinize and restrain administrative actions.
• Therefore, all three (a, b, and c) are foundational objectives under the Red Light theory.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Administrative Law: Red Light theory focuses on judicial control and restraining executive power; Green Light theory focuses on enabling welfare administrative action.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) अ व ब (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) ब व क (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (3) अ, ब व क (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर:** पर्याय ३ (अ, ब व क)
✗ पर्याय (4) ड (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'महाराष्ट्र लोकसेवा हक्क अधिनियम, २०१५' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (GS-2: भारतीय संविधान व राजकारण)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 150 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विशेष चाचणी ०१
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: महाराष्ट्र लोकसेवा हक्क अधिनियम, २०१५

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'महाराष्ट्र लोकसेवा हक्क अधिनियम, २०१५' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयांतर्गत 'महाराष्ट्र लोकसेवा हक्क अधिनियम, २०१५' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयातील 'महाराष्ट्र लोकसेवा हक्क अधिनियम, २०१५' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'महाराष्ट्र लोकसेवा हक्क अधिनियम, २०१५' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →