तैनाती फौज धोरणानुसार वॉरन हेस्टिंग्जने औधच्या नवाबाला खालीलपैकी कोणाच्या विरोधात लष्करी मदत दिली होती?
EN
According to the Subsidiary Alliance / military assistance policy, against whom did Warren Hastings provide military aid to the Nawab of Oudh?
योग्य उत्तर: पर्याय (१) रोहील्ला
वॉरन हेस्टिंग्ज आणि रोहिल्ला युद्ध (Rohilla War १७७३-७४):
•
पहिल्या आंग्ल-मराठा युद्धापूर्वी, अवधच्या सीमेवर रोहिल्ला अफगाणांचे राज्य (रोहिलखंड) होते.
•
अवधचा नवाब शुजा-उद्-दौला याने मराठ्यांच्या संभाव्य आक्रमणापासून संरक्षणासाठी रोहिल्ल्यांचा नेता हाफिज रहमत खान याच्याशी करार केला होता. मात्र रोहिल्ल्यांनी कराराप्रमाणे नवाबाला ४० लाख रुपये दिले नाहीत.
•
गव्हर्नर-जनरल वॉरन हेस्टिंग्ज याने सप्टेंबर १७७३ मध्ये अवधच्या नवाबासोबत 'बनारसचा तह' (Treaty of Benares) केला.
•
या करारानुसार हेस्टिंग्जने कंपनीच्या लष्करी तुकड्यांच्या खर्चापोटी ४० लाख रुपये घेऊन अवधच्या नवाबाला रोहिल्ल्यांच्या विरोधात ब्रिटिश सैन्य मदतीस दिले.
•
१७७४ मध्ये 'मीरनपूर कटरा'च्या लढाईत रोहिल्ल्यांचा पराभव झाला, हाफिज रहमत खान मारला गेला आणि रोहिलखंड अवधच्या राज्यात विलीन करण्यात आले. हेस्टिंग्जच्या या अनैतिक हस्तक्षेपावर पुढे ब्रिटिश संसदेत त्याच्या महाभियोग (Impeachment) खटल्यात एडमंड बर्कने कडक ताशेरे ओढले होते.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
१७७३: बनारसचा तह (वॉरन हेस्टिंग्ज आणि अवधचा नवाब शुजा-उद्-दौला).
•
१७७४: पहिले रोहिल्ला युद्ध - रोहिल्ला नेता हाफिज रहमत खान मारला गेला.
•
वॉरन हेस्टिंग्जने कंपनीच्या तिजोरीसाठी सैन्य भाड्याने दिल्याचा आरोप बर्कने केला होता.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (1) Rohillas
Warren Hastings and the First Rohilla War (1773–1774):
•
Rohilkhand, a fertile tract northwest of Awadh, was governed by Afghan Rohilla chiefs under Hafiz Rahmat Khan.
•
Threatened by Maratha incursions, Nawab Shuja-ud-Daula of Awadh concluded an alliance with the Rohillas, but subsequently accused them of failing to pay the agreed indemnity of Rs. 40 lakhs.
•
In September 1773, Governor-General Warren Hastings concluded the Treaty of Benares with the Nawab of Awadh.
•
Under this mercenary agreement, Hastings dispatched British Company troops under Colonel Champion to assist the Nawab against the Rohillas in return for Rs. 40 lakhs.
•
In the decisive Battle of Miranpur Katra (April 1774), Hafiz Rahmat Khan was killed, and Rohilkhand was annexed to Awadh. Hastings's role in this mercenary war was later one of the primary charges in his parliamentary impeachment led by Edmund Burke.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
1773 Treaty of Benares: Warren Hastings agreed to hire out British troops to Awadh against the Rohillas.
•
Battle of Miranpur Katra (1774): Rohillas defeated.
•
Key figure prosecuted: Warren Hastings faced impeachment in Britain partly due to the Rohilla War scandal.