............ यांच्या मते वेद हे अपौरुषेय नाहीत.
EN
According to ............, the Vedas are not superhuman (Apaurusheya).
योग्य उत्तर: पर्याय ३ (महात्मा फुले)
सविस्तर विश्लेषण:
•
वेदांचे अपौरुषेयत्व नाकारणे: "वेद हे ईश्वराने रचलेले (अपौरुषेय) नसून ते मानवानेच स्वार्थासाठी रचलेले ग्रंथ आहेत," असा क्रांतिकारक सिद्धांत महात्मा ज्योतिराव फुले यांनी मांडला.
•
वैचारिक भूमिका:
•
सनातन धर्मशास्त्रे आणि स्वामी दयानंद सरस्वती यांच्यासारखे विचारवंत वेदांना ईश्वराची 'अपौरुषेय' (Superhuman/Infallible) वाणी मानत असत.
•
महात्मा फुले यांनी 'गुलामगिरी' (१८७३) आणि 'सार्वजनिक सत्यधर्म' (१८९१) या ग्रंथांतून या संकल्पनेचे खंडन केले.
•
फुल्यांच्या मते, जगाचा निर्माता असणारा 'निर्मिक' हा सर्व मानवांचा पिता आहे; तो कोणत्याही एका विशिष्ट जातीला किंवा वर्णाला श्रेष्ठ ठरवणारे ग्रंथ रचूच शकत नाही. पुरोहितांनी स्वतःचे सामाजिक व धार्मिक वर्चस्व प्रस्थापित करण्यासाठी वेदांना ईश्वराचे नाव देऊन लोकांची दिशाभूल केली.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
महात्मा फुल्यांनी ईश्वराला 'परमेश्वर' न म्हणता 'निर्मिक' (The Creator) हा सर्वसमावेशक शब्द वापरला.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 3 (Mahatma Phule)
Detailed Analysis:
•
Rejection of the Infallibility of the Vedas: Mahatma Jyotirao Phule categorically maintained that the Vedas are not superhuman or divine (*Apaurusheya*), but human compositions constructed to entrench priestly domination.
•
Philosophical Demolition:
•
While orthodox theology and Arya Samajists posited the Vedas as eternal, infallible divine revelation, Phule subjected them to historical and rational deconstruction in *Gulamgiri* and *Sarvajanik Satya Dharma*.
•
He argued that the Universal Creator (*Nirmik*) treats all humankind as equal offspring and could never compose texts sanctioning the caste-based dehumanization of Shudras.
•
The concept of 'divine revelation' was a calculated invention by the priestly elite to render social stratification unassailable.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Phule deliberately replaced the traditional term God with 'Nirmik' (Universal Architect/Creator) in Satyashodhak theology.