_______ यांच्या मते वेद हे अपौरुषेय नाहीत.
EN
According to _______, the Vedas are not superhuman (Apaurusheya).
योग्य उत्तर: पर्याय ३ (महात्मा फुले)
सविस्तर विश्लेषण:
•
'वेद अपौरुषेय नाहीत': सनातन वैदिक परंपरेत वेद हे ईश्वराने थेट ऋषींना सांगितलेले अनादी व 'अपौरुषेय' (Superhuman / Divinely authored) मानले जातात. परंतु महात्मा ज्योतीराव फुले यांनी या कल्पनेचा स्पष्ट शब्दांत इन्कार केला आणि प्रतिपादन केले की "वेद हे अपौरुषेय नसून ते सामान्य मानवांनीच (आर्य भटांनी) रचलेले ग्रंथ आहेत."
•
फुल्यांची चिकित्सा: महात्मा फुल्यांनी आपल्या 'गुलामगिरी' (१८७३) आणि 'सार्वजनिक सत्य धर्म' (१८९१) या ग्रंथांतून असा युक्तिवाद केला की:
•
कोणताही ग्रंथ ईश्वराने थेट स्वर्गातून पाठवलेला नसतो. सर्व ग्रंथ मानवानेच आपापल्या सोयीनुसार आणि स्वार्थासाठी लिहिलेले असतात.
•
आर्यांनी भारतातील मूळ रहिवाशांवर (शूद्र व अतिशूद्र) आपले वर्चस्व प्रस्थापित करण्यासाठी वेदांना 'ईश्वरनिर्मित' ठरवून सामान्य जनतेला शिक्षणापासून वंचित ठेवले.
•
स्वामी दयानंद सरस्वती वेदांना अपौरुषेय व अंतिम प्रमाण मानत; तर महात्मा फुल्यांनी वेदप्रामाण्यालाच कडाडून विरोध केला.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
महात्मा फुल्यांनी २४ सप्टेंबर १८७३ रोजी 'सत्यशोधक समाज' स्थापन केला, ज्याचे मुख्य उद्दिष्ट 'सर्व मानवांना पुरोहितांच्या मध्यस्थीशिवाय थेट ईश्वराशी जोडणे' हे होते.
•
फुल्यांच्या मते ईश्वर हा 'निर्मिक' (Creator of the Universe) असून तो सर्व मानवांचा एकच पिता आहे.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 3 (Mahatma Phule)
Detailed Analysis:
•
'Vedas are NOT Apaurusheya': While orthodox Hindu dogma and Swami Dayanand Saraswati maintained that the Vedas are *Apaurusheya* (superhuman, eternal, and divine revelations), Mahatma Jotirao Phule categorically rejected this doctrine, asserting that the Vedas are strictly man-made historical compositions.
•
Rationalist Critique by Phule: In *Gulamgiri* (1873) and *Sarvajanik Satya Dharma Pustak* (1891), Phule argued:
•
No religious text is directly authored by the Creator; all scriptures are human inventions reflecting their authors' temporal biases.
•
The myth of the divine, infallible origin of the Vedas was fabricated by Brahminical elites to sanctify caste hierarchies and permanently deprive Shudras and Ati-Shudras of knowledge.
•
Unlike Dayanand Saraswati who proclaimed "Back to the Vedas", Phule discarded Vedic infallibility in favor of universal human rights and reason.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
Phule referred to God as *Nirmik* (the universal Creator) who created all human beings equal.
•
He founded the Satyashodhak Samaj on 24 September 1873 to dispense with priestly mediation.