____________ यांच्या मते वेद हे अपौरुषेय नाहीत.
EN
According to ___________ Vedas are not 'Apaurusheya'.
उत्तर: महात्मा फुले (पर्याय 3)
महत्त्वाचे मुद्दे:
•
'अपौरुषेय' संकल्पना:
•
'अपौरुषेय' म्हणजे जे मानवाने निर्माण केलेले नाही, तर साक्षात ईश्वराने प्रगट केलेले (दिव्य उत्पत्तीचे) आहे.
•
सनातनी वैदिक परंपरेत आणि आर्य समाजाचे संस्थापक स्वामी दयानंद सरस्वती यांच्या मते वेद हे 'अपौरुषेय' आणि अंतिम प्रमाण आहेत ('वेदांकडे परत चला').
•
महात्मा फुल्यांचा पुरोगामी दृष्टिकोन:
•
महात्मा ज्योतिराव फुले यांनी आपल्या *'गुलामगिरी'* (1873), *'शेतकऱ्याचा असूड'* (1883) आणि *'सार्वजनिक सत्यधर्म पुस्तक'* (1891) या ग्रंथांमधून स्पष्ट केले की वेद हे 'अपौरुषेय' (ईश्वरी) नसून मानवनिर्मित आहेत.
•
फुल्यांच्या मते, आर्य भटांनी शूद्र व अतिशूद्रांवर आपले सामाजिक-धार्मिक वर्चस्व प्रस्थापित करण्यासाठी आणि स्वार्थी हितसंबंध जपण्यासाठी वेदांची निर्मिती केली आणि त्यांना ईश्वरी ठरवून पावित्र्याचे कवच दिले.
•
म्हणून महात्मा फुल्यांनी वेदांचे अपौरुषेयत्व स्पष्टपणे नाकारले.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
स्वामी दयानंद सरस्वतींनी वेदांना 'अपौरुषेय' (ईश्वरी निर्मिती) व अंतिम सत्य मानले; याउलट 'महात्मा ज्योतिराव फुले' यांनी वेद हे मानवनिर्मित असून अपौरुषेय नाहीत, अशी ठाम भूमिका आपल्या 'गुलामगिरी' या ग्रंथातून मांडली.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Answer: Mahatma Phule (Option 3)
Key Points:
•
Concept of 'Apaurusheya':
•
'Apaurusheya' literally translates to "not of human origin" (i.e., divinely created or revealed by God).
•
Orthodox tradition and Swami Dayanand Saraswati (founder of Arya Samaj) considered the Vedas to be *Apaurusheya*, infallible, and the ultimate source of knowledge ("Back to the Vedas").
•
Mahatma Phule's Radical Critique:
•
Mahatma Jyotirao Phule, in his pioneering socio-critical texts such as *Gulamgiri* (1873) and *Shetkaryacha Asud* (1883), categorically asserted that the Vedas are NOT Apaurusheya, but man-made creations.
•
Phule argued that the Aryan priestly class authored these texts to justify the caste hierarchy and establish spiritual hegemony over the indigenous Shudras and Ati-Shudras, cloaking them in artificial divine sanctity.
•
He advocated universal humanism through his magnum opus *Sarvajanik Satya Dharma Pustak*.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
While orthodox tradition and Swami Dayanand Saraswati held the Vedas as 'Apaurusheya' (divinely revealed), Mahatma Jyotirao Phule explicitly rejected this dogma in *Gulamgiri*, declaring that Vedas are man-made texts.