🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था Rajyaseva Mains 2021 MEDIUM

"प्रशासकीय कायदा हा प्रशासकीय एजन्सींच्या अधिकार व कार्यपद्धतींशी संबंधीत आहे, विशेषतः प्रशासकीय कारवाईच्या न्यायालयीन पुनरावलोकनात नियंत्रीत करणारा कायदा आहे." ही प्रशासकीय कायद्याची व्याख्या_____________ यांनी प्रस्तावित केली.

EN "Administrative law as a law concerns the power and procedures of administrative agencies, including specially the law governing judicial review of administrative action." The above definition of 'Administrative Law' has been propounded by .
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
प्रो. वाडे
Prof. Wade
B
आयव्हर जेनिंग्ज
Ivor Jennings
C
के.सी. डेव्हिस
K.C. Davis
D
एम.के. बसू
M.K. Basu
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय ३ (के.सी. डेव्हिस)

सविस्तर स्पष्टीकरण:

१. के. सी. डेव्हिस (K. C. Davis) यांची व्याख्या: प्रख्यात अमेरिकन विधीतज्ज्ञ के. सी. डेव्हिस यांनी प्रशासकीय कायद्याची व्याख्या खालीलप्रमाणे केली आहे:

*"Administrative law is the law relating to the powers and procedures of administrative agencies, including especially the law governing judicial review of administrative action."*

("प्रशासकीय कायदा हा प्रशासकीय यंत्रणांचे अधिकार आणि कार्यपद्धती यांच्याशी संबंधित असलेला कायदा आहे, ज्यामध्ये विशेषतः प्रशासकीय कारवाईच्या न्यायालयीन पुनरावलोकनाचे नियमन करणाऱ्या कायद्याचा समावेश होतो.")

२. इतर विचारवंतांच्या व्याख्या:
• आयव्हर जेनिंग्ज (Ivor Jennings): प्रशासकीय कायदा हा प्रशासनाशी संबंधित कायदा असून तो प्रशासकीय प्राधिकरणांची रचना, अधिकार व कर्तव्ये निश्चित करतो.
• प्रो. वाडे (Prof. H.W.R. Wade): प्रशासकीय कायदा म्हणजे शासकीय अधिकारांच्या नियंत्रणाशी संबंधित कायदा होय.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
• के. सी. डेव्हिस: प्रशासकीय अधिकारांचे स्वरूप, कार्यपद्धती आणि 'न्यायालयीन पुनरावलोकन' (Judicial Review) यावर भर देतात.
• आयव्हर जेनिंग्ज: प्रशासकीय संस्थांची संघटना, अधिकार आणि कर्तव्ये यावर भर देतात.
translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option 3 (K. C. Davis)

Detailed Explanation:

1. Definition by Kenneth Culp Davis (K. C. Davis): The renowned American jurist K. C. Davis defined administrative law as:

*"Administrative law is the law relating to the powers and procedures of administrative agencies, including especially the law governing judicial review of administrative action."*

2. Other Jurists' Perspectives:
• Sir Ivor Jennings: Defined administrative law as the law relating to administration, determining the organization, powers, and duties of administrative authorities.
• Prof. H.W.R. Wade: Emphasized that administrative law is concerned with the operation and control of governmental power to prevent abuse.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip
• K. C. Davis: Explicitly includes 'judicial review of administrative action' in his definition of administrative law.
• Ivor Jennings: Emphasizes organization, powers, and duties of administrative authorities.
format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) प्रो. वाडे (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) आयव्हर जेनिंग्ज (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (3) के.सी. डेव्हिस (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर:** **पर्याय ३ (के.सी. डेव्हिस)**
✗ पर्याय (4) एम.के. बसू (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'प्रशासकीय न्यायाधिकरणे व जनहित याचिका (PIL)' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (GS-2: भारतीय संविधान व राजकारण)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 150 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विशेष चाचणी ०१
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: प्रशासकीय न्यायाधिकरणे व जनहित याचिका (PIL)

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'प्रशासकीय न्यायाधिकरणे व जनहित याचिका (PIL)' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयांतर्गत 'प्रशासकीय न्यायाधिकरणे व जनहित याचिका (PIL)' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयातील 'प्रशासकीय न्यायाधिकरणे व जनहित याचिका (PIL)' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'प्रशासकीय न्यायाधिकरणे व जनहित याचिका (PIL)' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →