🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था WRD_PWD_CIVIL 2023 MEDIUM

हरितगृह वायूंच्या उत्सर्जनात कपात करण्यासाठी १९९७ मध्ये UNFCCC अंतर्गत स्वीकारण्यात आलेला प्रसिद्ध 'क्योटो प्रोटोकॉल' (Kyoto Protocol) प्रामुख्याने कोणत्या जागतिक समस्येशी संबंधित आहे?

EN Adopted in 1997 under the UNFCCC framework to legally bind industrialized economies to reduce greenhouse gas emissions, the Kyoto Protocol directly addresses which global crisis?
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
वाळवंटीकरण आणि जमिनीचा कस कमी होणे
Desertification and Soil Degradation
B
पारंपारिक ऊर्जा संसाधनांची कमतरता
Depletion of Conventional Energy Resources
C
जागतिक तापमानवाढ (ग्लोबल वॉर्मिंग) आणि हवामान बदल
Global Warming and Climate Change
D
भूजलाचे रासायनिक प्रदूषण
Chemical Contamination of Groundwater
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (३) जागतिक तापमानवाढ (ग्लोबल वॉर्मिंग) आणि हवामान बदल

क्योटो प्रोटोकॉल (Kyoto Protocol):

क्योटो प्रोटोकॉल हा जागतिक तापमानवाढ (Global Warming) आणि हवामान बदल रोखण्यासाठी संयुक्त राष्ट्र हवामान बदल परिषदेच्या (UNFCCC) अंतर्गत स्वीकारण्यात आलेला एक ऐतिहासिक आंतरराष्ट्रीय करार आहे.

प्रोटोकॉलचे प्रमुख पैलू:

१. स्वीकृती व अंमलबजावणी: ११ डिसेंबर १९९७ रोजी जपानमधील क्योटो शहरात स्वीकारला गेला आणि १६ फेब्रुवारी २००५ रोजी रशियाच्या मंजुरीनंतर प्रत्यक्ष लागू झाला.
२. उद्दिष्ट: औद्योगिकीकरण झालेल्या विकसित देशांनी (Annex-I Countries) मानवनिर्मित ६ प्रमुख हरितगृह वायूंचे (GHGs) उत्सर्जन १९९० च्या पातळीपेक्षा सरासरी ५.२% कमी करणे बंधनकारक होते.
३. ६ प्रमुख हरितगृह वायू:
• १. कार्बन डायऑक्साइड (CO2)
• २. मिथेन (CH4)
• ३. नायट्रस ऑक्साइड (N2O)
• ४. हायड्रोफ्लोरोकार्बन्स (HFCs)
• ५. परफ्लोरोकार्बन्स (PFCs)
• ६. सल्फर हेक्साफ्लोराइड (SF6).
४. लवचिक यंत्रणा (Flexible Mechanisms): या कराराने कार्बन क्रेडिट, क्लीन डेव्हलपमेंट मेकॅनिझम (CDM) आणि आंतरराष्ट्रीय कार्बन ट्रेडिंग सुरू केले.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप: क्योटो प्रोटोकॉलची जागा २०१५ च्या पॅरिस हवामान कराराने (Paris Agreement) घेतली आहे, ज्याचे उद्दिष्ट जागतिक सरासरी तापमान वाढ पूर्व-औद्योगिक काळाच्या तुलनेत २°C च्या आत (शक्यतो १.५°C च्या आत) रोखणे हे आहे.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (3) Global Warming and Climate Change

The Kyoto Protocol is an international environmental treaty operationalizing the UNFCCC by committing industrialized countries and economies in transition to limit and reduce greenhouse gas (GHG) emissions to combat Global Warming and Climate Change.

Key Statutory and Structural Features:

1. Adoption & Inception: Adopted on 11 December 1997 in Kyoto, Japan, and entered into legal force on 16 February 2005.
2. Binding Reductions: Mandated that Annex-I industrialized nations reduce their aggregate emissions of 6 primary greenhouse gases by an average of 5.2% below 1990 levels during the first commitment period (2008–2012).
3. The 6 Regulated Greenhouse Gases:
• Carbon dioxide ($CO_2$)
• Methane ($CH_4$)
• Nitrous oxide ($N_2O$)
• Hydrofluorocarbons (HFCs)
• Perfluorocarbons (PFCs)
• Sulfur hexafluoride ($SF_6$).
4. Market Mechanisms: Introduced innovative carbon compliance mechanisms: Clean Development Mechanism (CDM), Joint Implementation (JI), and International Emissions Trading (Carbon Credits).
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip: The Kyoto Protocol was succeeded by the Paris Climate Agreement (COP21, 2015), which targets holding the increase in global average temperature well below 2°C above pre-industrial levels, with efforts to limit it to 1.5°C.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) वाळवंटीकरण आणि जमिनीचा कस कमी होणे (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) पारंपारिक ऊर्जा संसाधनांची कमतरता (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (3) जागतिक तापमानवाढ (ग्लोबल वॉर्मिंग) आणि हवामान बदल (अचूक उत्तर): [gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (३) जागतिक तापमानवाढ (ग्लोबल वॉर्मिंग) आणि हवामान बदल**[/gold]
✗ पर्याय (4) भूजलाचे रासायनिक प्रदूषण (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'एप्रिल २०२४' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (GS-2: भारतीय संविधान व राजकारण)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 150 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
जलसंपदा विभाग: सामान्य ज्ञान व राज्यघटना सराव चाचणी #१
quiz 25 प्रश्न timer 30 मिनिटे military_tech 50 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: एप्रिल २०२४

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'एप्रिल २०२४' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयांतर्गत 'एप्रिल २०२४' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयातील 'एप्रिल २०२४' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'एप्रिल २०२४' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →