भारत जागतिक व्यापार संघटनेत समाविष्ट झाल्यानंतर, खालीलपैकी कोणत्या वस्तूविषयीच्या पारंपरिक ज्ञानासाठी भारताला बौद्धिक संपदा अधिकार प्रदान झाला नाही ?
EN
After India's accession to the World Trade Organization, India was not granted intellectual property rights for traditional knowledge about which of the following items?
योग्य उत्तर: पर्याय ४ (बटाटा - Potato)
स्पष्टीकरण:
•
भारताने WTO मध्ये सामील झाल्यानंतर आपल्या पारंपारिक ज्ञानाचे (Traditional Knowledge) बायो-पायरसीपासून (Bio-piracy) रक्षण करण्यासाठी यशस्वी लढे दिले:
१.
हळद (Turmeric): जखम भरून काढण्याच्या औषधी गुणधर्मासाठी अमेरिकन पेटंट कार्यालयाने (USPTO) दिलेले पेटंट भारताच्या CSIR ने पुरावे देऊन १९९७ मध्ये रद्द करवले.
२.
नीम (कडूलिंब): कवकविरोधी (Antifungal) गुणधर्माचे युरोपीय पेटंट कार्यालयाने (EPO) दिलेले पेटंट रद्द झाले.
३.
बासमती तांदूळ (Basmati Rice): अमेरिकन कंपनी राईसटेकच्या पेटंटविरुद्ध यशस्वी लढा दिला.
•
बटाटा (Potato): बटाट्याबाबत अशा प्रकारचा पारंपरिक बौद्धिक संपदा अधिकाराचा प्रश्न भारतासमोर नव्हता.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
पारंपारिक ज्ञानाचे संरक्षण करण्यासाठी भारत सरकारने २००१ मध्ये पारंपारिक ज्ञान डिजिटल ग्रंथालय (Traditional Knowledge Digital Library - TKDL) ची स्थापना केली.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 4 (Potato)
Explanation:
•
After joining the WTO, India successfully fought international patent revocation battles against biopiracy of traditional Indian knowledge:
1.
Turmeric: In 1997, CSIR successfully challenged and revoked a US patent granted on the wound-healing properties of turmeric.
2.
Neem: The European Patent Office revoked a patent on the fungicidal properties of neem seeds following challenges by Indian activists.
3.
Basmati Rice: India successfully defended the geographical and genetic distinctiveness of Basmati against US firm RiceTec.
•
Potato: Potato was never the subject of a biopiracy traditional knowledge patent defense by India.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
To prevent biopiracy of ancient Indian medical and agricultural heritage, India launched the Traditional Knowledge Digital Library (TKDL) in 2001.