🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास MPSC Combine Group C Practice 2026 MEDIUM

दुसरे महायुद्ध संपल्यानंतर (१९४५), ब्रिटनच्या नवनिर्वाचित मजूर पक्षाच्या सरकारने भारतातील युद्धोत्तर राजकीय व घटनात्मक घडामोडींवर तोडगा काढून सत्ताहस्तांतरणाचा मार्ग सुकर करण्यासाठी १९४६ मध्ये कोणते उच्चाधिकार शिष्टमंडळ भारतात पाठवले होते?

EN After the conclusion of World War II (1945), which high-powered mission was sent to India in 1946 by the newly elected British Labour government to resolve post-war constitutional issues and facilitate the transfer of power?
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
क्रिप्स मिशन (Cripps Mission)
Cripps Mission
B
सायमन कमिशन (Simon Commission)
Simon Commission
C
कॅबिनेट मिशन (Cabinet Mission)
Cabinet Mission
D
हंटर कमिशन (Hunter Commission)
Hunter Commission
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय (३) - कॅबिनेट मिशन (Cabinet Mission).

सविस्तर विश्लेषण:

• पर्याय (३) बरोबर आहे: दुसरे महायुद्ध संपल्यानंतर ब्रिटनमध्ये झालेल्या सार्वत्रिक निवडणुकीत (जुलै १९४५) विन्स्टन चर्चिल यांच्या हुजूर पक्षाचा पराभव होऊन क्लेमेंट अ‍ॅटली यांच्या नेतृत्वाखालील 'मजूर पक्ष' (Labour Party) सत्तेवर आला. अ‍ॅटली सरकारने भारतातील राजकीय कोंडी फोडण्यासाठी आणि भारतीय नेत्यांशी सत्ताहस्तांतरणावर चर्चा करण्यासाठी मार्च १९४६ मध्ये ब्रिटिश मंत्रिमंडळातील तीन सदस्यांचे 'कॅबिनेट मिशन' (Cabinet Mission) भारतात पाठवले.
• पर्याय (१) अयोग्य: क्रिप्स मिशन हे युद्धकाळात मार्च १९४२ मध्ये पाठवले गेले होते.
• पर्याय (२) अयोग्य: सायमन कमिशन १९२७ मध्ये नियुक्त झाले होते.
• पर्याय (४) अयोग्य: हंटर कमिशन १८८२ (शिक्षण) आणि १९१९ (जालियनवाला बाग हत्याकांड चौकशी) मध्ये नेमले गेले होते.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

कॅबिनेट मिशन २४ मार्च १९४६ रोजी दिल्लीत पोहोचले. या मिशनच्या शिफारशींच्या आधारेच जुलै १९४६ मध्ये भारतीय संविधान सभेच्या निवडणुका पार पडल्या आणि २ सप्टेंबर १९४६ रोजी पंडित जवाहरलाल नेहरू यांच्या नेतृत्वाखाली देशाचे पहिले 'अंतरिम सरकार' (Interim Government) स्थापन झाले.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (3) - Cabinet Mission.

Detailed Analysis:

• Option (3) is correct: Following the end of World War II, the British general elections of July 1945 brought the Labour Party into power under Prime Minister Clement Attlee. To address post-war political crises and organize the transfer of power, Attlee dispatched the three-member Cabinet Mission (Pethick-Lawrence, Stafford Cripps, and A.V. Alexander) to India in March 1946.
• Option (1) is incorrect: The Cripps Mission was sent during the war in March 1942.
• Option (2) is incorrect: The Simon Commission was appointed in November 1927.
• Option (4) is incorrect: Hunter Commission investigated the Jallianwala Bagh massacre (1919) and education (1882).
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

The Cabinet Mission arrived in Delhi on March 24, 1946. On its recommendations, elections for the Constituent Assembly were held in July 1946, and the Interim Government took oath under Jawaharlal Nehru on September 2, 1946.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) क्रिप्स मिशन (Cripps Mission) (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) सायमन कमिशन (Simon Commission) (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (3) कॅबिनेट मिशन (Cabinet Mission) (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर: पर्याय (३) - कॅबिनेट मिशन (Cabinet Mission).
✗ पर्याय (4) हंटर कमिशन (Hunter Commission) (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'महाराष्ट्राचा सांस्कृतिक, सामाजिक व ऐतिहासिक वारसा' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (GS-1: इतिहास, भूगोल व कृषी)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 150 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विशेष चाचणी ०१
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
इतिहास व महाराष्ट्रातील समाजसुधारक विशेष चाचणी ०२
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्रातील समाजप्रबोधन व समाजसुधारक विभाग चाचणी
quiz 35 प्रश्न timer 35 मिनिटे military_tech 35 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: महाराष्ट्राचा सांस्कृतिक, सामाजिक व ऐतिहासिक वारसा

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'महाराष्ट्राचा सांस्कृतिक, सामाजिक व ऐतिहासिक वारसा' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विषयांतर्गत 'महाराष्ट्राचा सांस्कृतिक, सामाजिक व ऐतिहासिक वारसा' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विषयातील 'महाराष्ट्राचा सांस्कृतिक, सामाजिक व ऐतिहासिक वारसा' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'महाराष्ट्राचा सांस्कृतिक, सामाजिक व ऐतिहासिक वारसा' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →