प्राण्यांच्या मूलभूत ऊतींमध्ये भ्रूणस्तरांच्या निर्मितीच्या (Embryonic Germ Layers - तिन्ही स्तरांतून उत्पत्ती) किंवा थेट रक्तवाहिन्यांचा संपूर्ण अभाव (Avascular) असण्याच्या विशिष्ट गुणधर्मानुसार खालीलपैकी **गटात न बसणारा पर्याय** कोणता?
EN
Among fundamental animal tissues, based on its unique derivation from all three embryonic germ layers as well as its completely avascular nature, which of the following is the **odd one out**?
योग्य उत्तर पर्याय (१) अभिस्तर ऊती (Epithelial Tissue) आहे.
स्पष्टीकरण:
•
प्राण्यांच्या शरीरात चार प्राथमिक उती असतात: अभिस्तर ऊती, संयोजी ऊती, स्नायू ऊती आणि चेता ऊती.
•
अभिस्तर ऊती (Epithelial Tissue) गटात वेगळी का ठरते?
१.
भ्रूणस्तराची उत्पत्ती (Embryonic Origin): अभिस्तर ऊती ही एकमेव अशी ऊती आहे जिची निर्मिती तिन्ही प्राथमिक भ्रूणस्तरांमधून (Ectoderm, Mesoderm, आणि Endoderm) होते. (उदा. त्वचेचे बाह्यांग Ectoderm मधून, रक्तवाहिन्यांचे अस्तर Mesoderm मधून, आणि पचनसंस्थेचे अस्तर Endoderm मधून तयार होते). याउलट संयोजी व स्नायू ऊती प्रामुख्याने Mesoderm मधून आणि चेता ऊती Ectoderm मधून निर्माण होतात.
२.
रक्तपुरवठारहित (Avascular): अभिस्तर ऊतीमध्ये रक्तवाहिन्या नसतात (Avascular); तिला पोषण तिच्या खाली असलेल्या संयोजी ऊतीमधून विसरणाने (Diffusion) मिळते. इतर तीनही ऊतींमध्ये सामान्यतः स्वतःचा रक्तपुरवठा असतो.
•
म्हणून अभिस्तर ऊती ही गटात न बसणारा वेगळा पर्याय ठरते.
इतर पर्यायांचे विश्लेषण (Distractor Analysis):
•
पर्याय २, ३ आणि ४ या विशिष्ट एकाच भ्रूणस्तरापासून विकसित होणाऱ्या आणि रक्तवाहिन्या असलेल्या अंतर्गत संरचनात्मक ऊती आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
प्राणी ऊतींची भ्रूणीय उत्पत्ती (MPSC अत्यंत महत्त्वाचे):
•
अभिस्तर ऊती (Epithelial): Ectoderm + Mesoderm + Endoderm (तिन्ही स्तरांतून).
•
संयोजी ऊती (Connective): केवळ Mesoderm (मध्यस्तर).
•
स्नायू ऊती (Muscular): केवळ Mesoderm (मध्यस्तर).
•
चेता ऊती (Nervous): केवळ Ectoderm (बहिर्स्तर).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option (1) Epithelial Tissue.
Explanation:
•
While animal histology recognizes four primary tissue types, Epithelial Tissue is the distinct biological outlier due to two profound developmental criteria:
1.
Tri-Germ Layer Origin: Epithelium is the sole animal tissue derived from all three embryonic germ layers:
•
Ectoderm (epidermis of skin, cornea)
•
Mesoderm (endothelium of blood vessels, mesothelium of coelom)
•
Endoderm (lining of gastrointestinal and respiratory tracts).
•
By contrast, Connective and Muscular tissues are strictly Mesodermal, and Nervous tissue is strictly Ectodermal.
2.
Avascularity: Epithelial sheets lack direct microvascular capillaries (avascular), receiving metabolic nutrients strictly through passive diffusion from the underlying vascularized basement connective tissue.
Distractor Analysis:
•
Connective (2), Muscular (3), and Nervous (4) are internal vascularized tissues with restricted germ layer provenance.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Embryological Germ Layer Mapping:
•
Epithelial Tissue: Ectoderm + Mesoderm + Endoderm
•
Connective Tissue: Mesoderm exclusively
•
Muscular Tissue: Mesoderm exclusively
•
Nervous Tissue: Ectoderm exclusively.