खाली दिलेल्या पर्यायांपैकी ......... आणि ......... हे न्युक्लियोसाइडचे घटक नसतात. अ) फॉस्फेट क) नायट्रोजन बेस ड) मॅग्नेशियम ब) शर्करा पर्यायी उत्तरे:
EN
Among the alternatives given below ......... and ......... are not constituents of nucleosides. a) Phosphate c) Nitrogen based) Magnesium b) Sugar Substitute Answers:
योग्य उत्तर: पर्याय १ (अ आणि ड / A and D)
स्पष्टीकरण:
न्यूक्लिक आम्लाच्या घटकांचे विश्लेषण:
1.
न्यूक्लियोसाइड (Nucleoside): हे केवळ दोन घटकांनी बनलेले असते:
•
क) नायट्रोजन बेस (Nitrogenous Base): (प्युरिन किंवा पिरिमिडिन जसे A, G, C, T, U)
•
ब) पेंटोज शर्करा (Pentose Sugar): (रायबोज किंवा डीऑक्सीरायबोज शर्करा)
•
म्हणजेच: $\text{न्यूक्लियोसाइड} = \text{नायट्रोजन बेस} + \text{शर्करा}$.
2.
न्यूक्लियोटाइड (Nucleotide): जेव्हा न्यूक्लियोसाइडला फॉस्फेट गट (Phosphate) जोडला जातो, तेव्हा न्यूक्लियोटाइड बनते. ($\text{न्यूक्लियोटाइड} = \text{न्यूक्लियोसाइड} + \text{फॉस्फेट}$).
•
अ) फॉस्फेट हा न्यूक्लियोटाइडचा घटक असतो, न्यूक्लियोसाइडचा नाही.
•
ड) मॅग्नेशियम हा एक खनिज आयन असून तो कोणत्याही न्यूक्लिक आम्ल रचनेचा घटक नसतो.
•
त्यामुळे अ आणि ड हे न्यूक्लियोसाइडचे घटक नसतात.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
न्यूक्लियोसाइड = नायट्रोजन बेस + शर्करा.
•
न्यूक्लियोटाइड = नायट्रोजन बेस + शर्करा + फॉस्फेट गट.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 1 (A and D)
Explanation:
Biochemical distinction between nucleic acid building blocks:
•
Nucleoside: Consists strictly of a nitrogenous base (purine or pyrimidine) glycosidically bound to a five-carbon pentose sugar (ribose or 2-deoxyribose).
$$\text{Nucleoside} = \text{Nitrogenous Base (c)} + \text{Pentose Sugar (b)}$$
•
Nucleotide: Formed when a phosphate group (a) is esterified to the sugar moiety of a nucleoside.
$$\text{Nucleotide} = \text{Nucleoside} + \text{Phosphate}$$
•
Magnesium (d): Is a bivalent cofactor for polymerases, not an intrinsic structural subunit of nucleic acid monomers.
•
Therefore, Phosphate (a) and Magnesium (d) are NOT constituents of a nucleoside.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Nucleoside = Nitrogen base + Sugar; Nucleotide = Nitrogen base + Sugar + Phosphate.