भारताच्या उत्तरेकडील हिमालयाच्या तीन समांतर पर्वतीय पट्ट्यांपैकी सर्वांत दक्षिणेकडील बाह्य हिमालयीन रांगेला (Outer Himalayas) खालीलपैकी कोणत्या नावाने ओळखले जाते?
EN
Among the three parallel longitudinal belts of the Himalayas in northern India, what is the southernmost range of the Outer Himalayas called?
योग्य उत्तर: पर्याय (४) - शिवालिक पर्वतरांग.
विश्लेषण:
•
हिमालयाची दक्षिणोत्तर विभागणी तीन समांतर रांगांमध्ये केली जाते:
१.
बृहद हिमालय (Great Himalayas / हिमाद्री): सरासरी उंची ६,१०० मीटर (सर्वांत उत्तरेकडे).
२.
लघु/मध्य हिमालय (Lesser Himalayas / हिमाचल): सरासरी उंची ३,७०० ते ४,५०० मीटर.
३.
बाह्य हिमालय (Outer Himalayas / शिवालिक): सर्वांत दक्षिणेकडील पायथ्याची रांग, ज्याची सरासरी उंची ९०० ते १,१०० मीटर आणि रुंदी १० ते ५० किमी आहे.
•
शिवालिक रांगा या हिमालयातील सर्वांत तरुण (अर्वाचीन) वली पर्वतरांगा असून त्या नद्यांनी वाहून आणलेल्या असंगठित गाळाच्या संचयनातून बनलेल्या आहेत. येथे 'डून' (उदा. डेहराडून, पाटलीडून) या लांबट दऱ्या आढळतात.
इतर पर्यायांचे विश्लेषण:
•
पर्याय (१) कांचनजंगा: सिक्कीममधील भारतातील सर्वोच्च शिखर (८,५८६ मी - बृहद हिमालय).
•
पर्याय (२) मुख्य हिमालय: सर्वांत उत्तरेकडील सतत बर्फाच्छादित रांग.
•
पर्याय (३) कैलास: ट्रान्स-हिमालयीन रांग (तिबेट).
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
लघु हिमालय आणि शिवालिक यांच्या दरम्यान असलेल्या सपाट तळाच्या रेखांशात्मक दऱ्यांना पश्चिमेत 'डून' (Duns - डेहराडून) आणि पूर्वेत 'द्वार' (Duars - अलीपूरद्वार) म्हणतात.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (4) - Shiwalik Range.
Analysis:
•
Transversely, the Himalayas consist of three parallel longitudinal belts from north to south:
1.
The Great Himalayas (Himadri): Innermost, continuous alpine zone (>6,100 m).
2.
The Lesser Himalayas (Himachal): Rugged intermediate ranges (3,700–4,500 m).
3.
The Outer Himalayas (Shiwaliks): The southernmost foothill barrier fronting the Indo-Gangetic Plains (900–1,100 m elevation, 10–50 km width).
•
Composed of unconsolidated Tertiary conglomerates, sandstone, and silt deposited by Himalayan torrents, the Shiwaliks are seismically active and prone to landslides.
Distractor Analysis:
•
Option (1) Kanchenjunga: World's third highest peak situated in the Great Himalayas of Sikkim.
•
Option (2) The Great Himalayas: Northernmost range.
•
Option (3) Kailash Range: Trans-Himalayan system located in Tibet.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Longitudinal flat-bottomed valleys between the Himachal and Shivalik ranges are known as 'Duns' in the west (Dehradun, Kotlidun) and 'Duars' in the east.