योग्य उत्तर: पर्याय (1) नाटक
⚠️ टीप / प्रश्न व उत्तरतालिका स्पष्टीकरण: MPSC अंतिम उत्तरतालिकेनुसार हा प्रश्न रद्द (Cancelled / Dropped) करण्यात आला होता. अण्णाभाऊ साठे यांनी साम्यवादी विचारांचा प्रसार करण्यासाठी 'लाल बावटा कलापथक' (पर्याय 4) आणि त्याद्वारे सादर होणारी लोकनाट्ये/नाटके (पर्याय 1) या दोन्ही माध्यमांचा प्रभावी वापर केला होता. दोन्ही पर्याय परस्परसंबंधित व वैध असल्याने आयोगाने हा प्रश्न रद्द ठरवला.
महत्त्वाचे मुद्दे:
अण्णाभाऊ साठे अण्णाभाऊंनी त्यांच्या हयातीत विपुल लेखन केले. त्यांनी सुमारे 21 लघुकथा संग्रह आणि 30 हून अधिक कादंबऱ्या लिहिल्या. मराठी साहित्यात लोकनाट्य, पोवाडे, लावणी, प्रवासवर्णन, कथा, कविता, गाणी इत्यादी. अण्णाभाऊ हे महाराष्ट्रातील एक समाजसुधारक, लोककवी आणि दलित लेखक होते. समाजातील वैमनस्य नष्ट करण्याची ताकद अण्णाभाऊंच्या साहित्यात आहे. तत्कालीन सामाजिक परिस्थितीवर त्यांनी आपल्या लेखणीतून प्रकाश टाकण्याचे काम केले. चष्म्यातील स्त्रियांच्या शोषणावरील वैजयंता आणि फकिरा ही त्यांच्या सर्वात प्रसिद्ध कादंबऱ्या आहेत , ज्यात एका तरूणाची कथा आहे ज्याने भीषण दुष्काळात ब्रिटिश खजिना आणि धान्याची कोठारे लुटली आणि गरीब आणि कष्टकरी वाटणाऱ्या तरुणाची कथा सांगितली. त्यांच्या 'फकीरा' या कादंबरीला 1961 मध्ये राज्य सरकारचा सर्वोत्कृष्ट कादंबरीचा पुरस्कार मिळाला होता औपचारिक शिक्षण नसतानाही साठे यांनी मराठी भाषेत 35 कादंबऱ्या लिहिल्या. ते डॉ. आंबेडकरांच्या शिकवणीचे अनुयायी होते आणि साठे यांच्या कथा दलितांच्या स्वाभिमानाचा आणि प्रतिकाराचा पुरावा होता.
अण्णाभाऊ साठे (1920-1969): अण्णाभाऊ साठे यांनी कम्युनिस्ट विचारसरणी आणि संयुक्त महाराष्ट्राचा लढा सामान्य जनतेपर्यंत पोहोचवण्यासाठी 'लाल बावटा कलापथक' (डी. एन. गव्हाणकर व अमर शेख यांच्यासह) आणि लोकनाट्य/तमाशा व नाटकांचा अत्यंत प्रभावी वापर केला. 'अकलेची गोष्ट', 'शेटजींचे इलेक्शन' ही त्यांची गाजलेली लोकनाट्ये आहेत.
Correct Answer: Option (1) Drama
⚠️ Note / Question & Answer Key Clarification: This question was cancelled / dropped by MPSC in the final revised answer key. Annabhau Sathe vigorously mobilized Communist ideology through both the 'Lal Bawta Kala Pathak' (cultural troupe - Option 4) and radical socio-political dramas/folk plays (*Loknatya* - Option 1). Due to overlapping validity between options, the commission cancelled the question.
Key Points:
Annabhau Sathe Annabhau wrote extensively during his lifetime. He wrote about 21 collections of short stories and more than 30 novels. Folk dramas, Powade, Lavani, travel descriptions, stories, poems, songs, etc. in Marathi literature. Annabhau was a social reformer, folk poet, and Dalit writer from Maharashtra, India. Annabhau's literature has the power to destroy animosity in society. He worked to shed light on the social situation of the time through his writings. His most famous novels are Vaijayanta on the exploitation of women in spectacles, and Faqira, a story about a young man who looted British treasures and grain warehouses during a severe famine and told the story of a young man who felt poor and hardworking. His novel 'Faqira' won the State Government's Best Novel Award in 1961 Despite lacking formal education, Sathe wrote 35 novels in the Marathi language. He was a follower of Dr. Ambedkar's teachings and Sathe's stories were testaments to Dalits' self-respect and resistance.
Literary icon Annabhau Sathe deployed the 'Lal Bawta Kala Pathak' alongside folk drama (*Loknatya* / progressive Tamasha) and Powadas to mobilize working-class consciousness and popularize communist and Samyukta Maharashtra causes.
'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२१ (GS) पेपर-१ (दि. २३ जानेवारी, २०२२)' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.
MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२१ (GS) पेपर-१ (दि. २३ जानेवारी, २०२२)' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.
| क्र. | परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts) |
|---|---|
| 1 | परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयांतर्गत 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२१ (GS) पेपर-१ (दि. २३ जानेवारी, २०२२)' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे. |
| 2 | तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे. |
| 3 | मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात. |
| 4 | वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो. |
| 5 | उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी. |
stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)
- या प्रश्नाचे अचूक उत्तर ' नाटक' हे असून ते 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२१ (GS) पेपर-१ (दि. २३ जानेवारी, २०२२)' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
- MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
- परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
- संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
- MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.
२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.