🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
चालू घडामोडी Rajyaseva Pre 2014 MEDIUM

केंद्रीय अर्थसंकल्प २०२४-२५ मध्ये घोषित करण्यात आलेल्या 'प्रधानमंत्री जनजाती उन्नत ग्राम अभियान'चा (PMJUGA) प्राथमिक उद्देश काय आहे?

EN Announced in the Union Budget 2024-25 to saturation-cover 63,000 tribal-majority villages, what is the primary objective of 'Pradhan Mantri Janjatiya Unnat Gram Abhiyan'?
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
शहरी भागातील आयटी पायाभूत सुविधा सुधारणे
Upgrading urban IT fiber-optic networks
B
आदिवासी समुदायांची सामाजिक-आर्थिक स्थिती सुधारणे (Socio-economic upliftment of tribal communities)
Improving the socio-economic condition of tribal communities
C
केवळ मोठ्या शेतकऱ्यांना थेट खत अनुदान देणे
Disbursing direct fertilizer subsidies exclusively to large farmers
D
परदेशी पर्यटनासाठी आंतरराष्ट्रीय विमानतळे उभारणे
Constructing international airports for foreign tourism
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (२) आदिवासी समुदायांची सामाजिक-आर्थिक स्थिती सुधारणे (Socio-economic upliftment of tribal communities)

महत्त्वाचे स्पष्टीकरण:

• योजनेची घोषणा: केंद्रीय अर्थमंत्री निर्मला सीतारामन यांनी जुलै २०२४ च्या अर्थसंकल्पात 'प्रधानमंत्री जनजाती उन्नत ग्राम अभियाना'ची घोषणा केली.
• व्याप्ती: देशभरातील आदिवासी बहुल भागातील ६३,००० गावांमधील ५ कोटींहून अधिक आदिवासी जनतेला याचा थेट लाभ मिळेल.
• उद्दिष्टे:
• आदिवासी गावांमध्ये पक्की घरे (PM-Awas), नळाद्वारे पिण्याचे पाणी (जल जीवन मिशन), वीज, रस्ते आणि मोबाईल कनेक्टिव्हिटी या मूलभूत सुविधांची १००% पूर्तता (Saturation) करणे.
• आदिवासी तरुणांसाठी कौशल्य विकास, आरोग्य केंद्रे आणि दर्जेदार एकलव्य मॉडेल निवासी शाळांचा (EMRS) विस्तार करणे.
• पार्श्वभूमी: ही योजना 'पीएम-जनमन' (PM-JANMAN - विशेषतः असुरक्षित आदिवासी गट / PVTGs साठीची योजना) च्या यशावर आधारित आहे.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप: आदिवासी कल्याण आणि भारतीय संविधान:

• कलम २४४: ५ व्या आणि ६ व्या अनुसूचीतील अनुसूचित क्षेत्रांचे प्रशासन.
• राष्ट्रीय अनुसूचित जमाती आयोग (NCST): कलम ३३८अ (८९ वी घटनादुरुस्ती कायदा, २००३ द्वारे स्वतंत्र आयोग).
• पीएम-जनमन योजना (PM-JANMAN): नोव्हेंबर २०२३ मध्ये ७५ PVTG जमातींच्या विकासासाठी ₹२४,१०४ कोटींसह सुरू झाली.
• जनजातीय गौरव दिन: १५ नोव्हेंबर (भगवान बिरसा मुंडा यांची जयंती).
translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (2) Improving the socio-economic condition of tribal communities

Key Explanation:

• Budgetary Declaration: Unveiled by Union Finance Minister Nirmala Sitharaman in the Union Budget 2024–25.
• Demographic Scope: Targets saturation coverage of essential amenities across 63,000 tribal-majority villages, benefiting over 5 crore tribal citizens across 549 districts.
• Key Interventions:
• Accelerates delivery of pucca housing, tap water connections, rural all-weather roads, and clean cooking gas.
• Enhances educational infrastructure via Eklavya Model Residential Schools (EMRS) and tribal entrepreneurship hubs.
• Strategic Foundation: Expands upon the institutional model of PM-JANMAN targeting Particularly Vulnerable Tribal Groups (PVTGs).
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip: Constitutional Provisions for Scheduled Tribes:

• Article 244: Administration of Scheduled Areas and Tribal Areas (5th and 6th Schedules).
• National Commission for Scheduled Tribes (NCST): Established under Article 338A via the 89th Constitutional Amendment Act, 2003.
• Janjatiya Gaurav Divas: 15 November (birth anniversary of Bhagwan Birsa Munda).
format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) शहरी भागातील आयटी पायाभूत सुविधा सुधारणे (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
✓ पर्याय (2) आदिवासी समुदायांची सामाजिक-आर्थिक स्थिती सुधारणे (Socio-economic upliftment of tribal communities) (अचूक उत्तर): [gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (२) आदिवासी समुदायांची सामाजिक-आर्थिक स्थिती सुधारणे (Socio-economic upliftment of tribal communities)**[/gold]
⚠️ पर्याय (3) केवळ मोठ्या शेतकऱ्यांना थेट खत अनुदान देणे (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✗ पर्याय (4) परदेशी पर्यटनासाठी आंतरराष्ट्रीय विमानतळे उभारणे (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'जुलै २०२४' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी - जानेवारी २०२६ सराव चाचणी
quiz 10 प्रश्न timer 15 मिनिटे military_tech 10 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: जुलै २०२४

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'जुलै २०२४' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: चालू घडामोडी विषयांतर्गत 'जुलै २०२४' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: चालू घडामोडी विषयातील 'जुलै २०२४' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'जुलै २०२४' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →