“मानवकेंद्रवाद" (ॲन्थ्रोपोसेण्ट्रिझम्) एक पर्यावरणविषयक नीती आहे. खालीलपैकी कोणती विधाने मानवकेंद्रवादी नीतिबाबत सत्य आहेत? अ) हे मानवसमूहाला अनन्य नैतिक अधिष्ठान देते. ब) नैसर्गिक एकक व संसाधने ही केवळ मानवी उद्देश्य पूर्ण करण्याची साधने आहेत असे मानणे. क) ही नीती शाकाहार हा जगण्याचा मार्ग आहे असे मानते. ड) सर्व सजीवांना नैतिक अधिष्ठान बहाल करते. पर्यायी उत्तरे:
EN
"Anthropocentrism" is an environmental ethic. Which of the following statements are true regarding anthropocentric ethics?
a. It gives humans exclusive moral standing.
b. It considers natural entities and resources merely as instruments to satisfy human ends.
c. It advocates vegetarianism as the way of living.
d. It confers moral status on all living beings.
योग्य उत्तर पर्याय २ (अ आणि ब) आहे.
मुख्य मुद्दे:
•
मानवकेंद्रवाद (Anthropocentrism):
•
ही पर्यावरण नीतिशास्त्रातील एक अशी विचारसरणी आहे, जी मानवाला विश्वाच्या केंद्रस्थानी मानते.
•
विधानांचे विश्लेषण:
•
विधान अ बरोबर: हे केवळ मानवजातीलाच सर्वोच्च व अनन्य नैतिक मूल्य (Moral Standing) बहाल करते.
•
विधान ब बरोबर: निसर्ग, जंगले, प्राणी आणि नैसर्गिक संसाधने ही मानवी गरजा पूर्ण करण्याची निव्वळ साधने (Instruments) आहेत असे मानते.
•
(सर्व सजीवांना समान मूल्य देणे हे जैव-केंद्रवादात (Biocentrism) येते, मानवकेंद्रवादात नाही).
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
मानवकेंद्रवाद (Anthropocentrism) हा मानवाला निसर्गाचा स्वामी मानतो आणि पर्यावरणाचा विचार मानवाच्या फायद्याच्या दृष्टिकोनातून करतो.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option 2 (a and b).
Key Points:
•
Anthropocentrism in environmental ethics positions human beings as the central moral agents:
•
Statement a: Confers exclusive primary moral standing on humanity.
•
Statement b: Regards non-human nature, flora, fauna, and abiotic systems merely as instrumental utilities to fulfill human ends.
•
Extending intrinsic moral rights to all living organisms (statement d) defines Biocentrism, not Anthropocentrism.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Anthropocentrism regards humans as the sole holders of intrinsic moral standing, viewing nature instrumentally.