अँटीमोनी संयुगे_____च्या उपचारांसाठी वापरण्याची शिफारस केली जाते.
EN
Antimony compounds are recommended for use in the treatment of_____.
योग्य उत्तर: पर्याय (3) शिस्टोमियासिस (Schistosomiasis)
स्पष्टीकरण:
वैद्यकशास्त्रात अँटीमोनी (Antimony - Sb) धातूच्या संयुगांचा उपयोग:
•
शिस्टोमियासिस (Schistosomiasis / Bilharzia): हा परजीवी चपट्या कृमींमुळे (Blood flukes - *Schistosoma*) होणारा आजार आहे. ऐतिहासिकदृष्ट्या शिस्टोमियासिसच्या उपचारासाठी ट्रायव्हॅलंट अँटीमोनी संयुगे (उदा. टार्टर एमेटिक - Potassium antimony tartrate, Stibophen) ही प्रभावी औषधे म्हणून वापरली जात होती.
•
काला आजार (Leishmaniasis): अँटीमोनी संयुगे (उदा. सोडियम स्टिबोग्लुकोनेट - Pentavalent antimonials) ही लेश्मानियासिस / काला आजार बरा करण्यासाठी देखील जगभर वापरली जातात.
•
इतर पर्याय:
•
*एलिफंटायसीस (हत्तीरोग):* उपचारासाठी डी.ई.सी. (Diethylcarbamazine - DEC) वापरतात.
•
*फॅसिओलोप्सियासिस:* उपचारासाठी प्राझिक्वॉन्टेल (Praziquantel) वापरतात.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
आधुनिक काळात शिस्टोमियासिसच्या उपचारासाठी अँटीमोनी संयुगांऐवजी प्राझिक्वॉन्टेल (Praziquantel) हे अधिक सुरक्षित व प्रभावी औषध जागतिक आरोग्य संघटनेद्वारे वापरले जाते.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (3) Schistosomiasis
Explanation:
Pharmacological utilization of Antimony (Sb) heavy metal compounds:
•
Schistosomiasis (Bilharzia):
•
An endemic parasitic infection caused by blood trematodes (*Schistosoma mansoni*, *S. haematobium*, and *S. japonicum*).
•
Historically, trivalent antimonial compounds—most notably Potassium Antimony Tartrate (tartar emetic) and Stibophen—were the landmark chemotherapeutic agents recommended and administered parenterally to paralyze adult schistosomes.
•
Pentavalent antimony compounds (e.g., Sodium Stibogluconate) are also standard treatments for Leishmaniasis (Kala-azar).
•
Other conditions:
•
*Elephantiasis (Filariasis):* Treated with Diethylcarbamazine (DEC).
•
*Fasciolopsiasis:* Treated primarily with Praziquantel.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
In modern clinical protocols, toxic antimonials have been largely superseded by Praziquantel, designated by WHO as the first-line oral antihelminthic agent for Schistosomiasis.