छत्रपती शिवाजी महाराजा ह्यांच्या संदर्भातील खालील घटना कालक्रमानुसार लावा? अ) छत्रपती शिवाजी महाराजांची सुरतेवर स्वारी ब) पुरंदरचा तह क) छत्रपती शिवाजी महाराजांचा राज्याभिषेक ड) छत्रपती शिवाजी महाराज आगऱ्यास बादशहाच्या भेटीस गेले वरील पर्याऱ्यांपैकी कोणता पर्याय बरोबर आहे?
EN
Arrange the following events related to Chhatrapati Shivaji Maharaj in chronological order:
a) Raid on Surat by Chhatrapati Shivaji Maharaj
b) Treaty of Purandar
c) Coronation of Chhatrapati Shivaji Maharaj
d) Chhatrapati Shivaji Maharaj's visit to Agra to meet the Emperor
Alternative answers:
योग्य उत्तर: (3) अ, ब, ड आणि क
सविस्तर स्पष्टीकरण:
•
घटनांचा अचूक कालक्रम:
•
अ) छत्रपती शिवाजी महाराजांची सुरतेवर पहिली स्वारी: 6 ते 10 जानेवारी 1664. (शाइस्तेखानाने पुण्यात केलेल्या नुकसानीची भरपाई करण्यासाठी महाराजांनी मुघलांचे सर्वात श्रीमंत व्यापारी बंदर सुरत लुटले).
•
ब) पुरंदरचा तह: 11 जून 1665. (मिर्झाराजे जयसिंग यांच्याशी पुरंदरच्या वेढ्यानंतर झालेला तह; ज्यानुसार महाराजांना 23 किल्ले व 4 लाख होनांचा मुलूख मुघलांना द्यावा लागला).
•
ड) आग्रा भेट व नजरकैदेतून सुटका: 12 मे 1666 ते 17 ऑगस्ट 1666. (औरंगजेबाच्या दरबारात 12 मे 1666 रोजी भेट; अपमानाविरोधात निदर्शने; नजरकैद; 17 ऑगस्ट 1666 रोजी मिठाईच्या पेटाऱ्यातून आश्चर्यकारक सुटका).
•
क) छत्रपती शिवाजी महाराजांचा राज्याभिषेक: 6 जून 1674. (किल्ले रायगड येथे गागाभट्टांच्या हस्ते वैदिक पद्धतीने सार्वभौम छत्रपती म्हणून राज्याभिषेक).
•
योग्य कालक्रम:
•
अ (जानेवारी 1664) -> ब (जून 1665) -> ड (मे 1666) -> क (जून 1674).
•
म्हणून पर्याय (3) हे अगदी योग्य उत्तर आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
शिवकालीन महत्त्वाच्या घटनांचा कालानुक्रम (वारंवार विचारला जाणारा तक्ता):
1.
अफझलखान वध: 10 नोव्हेंबर 1659
2.
शाइस्तेखानाची बोटे छाटली: 5 एप्रिल 1663
3.
सुरतेची पहिली लुट: जानेवारी 1664
4.
पुरंदरचा तह: 11 जून 1665
5.
आग्रा सुटका: 17 ऑगस्ट 1666
6.
सुरतेची दुसरी लुट: ऑक्टोबर 1670
7.
तानाजी मालुसरे/सिंहगड विजय: 4 फेब्रुवारी 1670
8.
प्रथम राज्याभिषेक (वैदिक): 6 जून 1674
9.
दुसरा राज्याभिषेक (तांत्रिक - निश्चलपुरी गोसावी): 24 सप्टेंबर 1674
10.
दक्षिण दिग्विजय मोहीम: 1677–1678.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: (3) a, b, d, and c
Detailed Explanation:
•
Precise Chronology of Events:
•
a) First Sack of Surat: 6–10 January 1664. (Undertaken to replenish finances and avenge the devastation wrought in the Deccan by Shaista Khan).
•
b) Treaty of Purandar: 11 June 1665. (Concluded between Chhatrapati Shivaji Maharaj and Mughal commander Mirza Raja Jai Singh; Maharaj surrendered 23 forts with an annual revenue of 4 lakh hons).
•
d) Agra Visit & Historic Escape: 12 May 1666 to 17 August 1666. (Audience with Aurangzeb on 50th imperial birthday, protest against protocol humiliation, house arrest, and miraculous escape hidden in sweet baskets on 17 August 1666).
•
c) Grand Coronation at Raigad: 6 June 1674. (Solemn Vedic coronation performed by Pandit Gaga Bhatta).
•
Chronological Sequence:
•
a (Jan 1664) -> b (June 1665) -> d (May 1666) -> c (June 1674).
•
Hence, Option (3) is correct.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Master Chronology of Landmark Milestones in Chhatrapati Shivaji Maharaj's Life:
•
1659 (Nov): Slaying of Afzal Khan at Pratapgad
•
1663 (Apr): Night attack on Shaista Khan at Lal Mahal, Pune
•
1664 (Jan): First Sack of Surat
•
1665 (Jun): Treaty of Purandar
•
1666 (Aug): Miraculous escape from Agra house arrest
•
1670 (Feb): Reconquest of Sinhagad by Tanaji Malusare
•
1670 (Oct): Second Sack of Surat
•
1674 (Jun): Grand Coronation (Vedic) at Raigad
•
1677–78: Great Southern Expedition (Conquest of Jinji and Vellore).