🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास Maharashtra Arogya Vibhag Bharti 2024 MEDIUM

भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसने डिसेंबर १९२९ मधील कोणत्या ऐतिहासिक अधिवेशनात ब्रिटिशांकडून वसाहतीचे स्वराज्य नाकारून 'संपूर्ण स्वातंत्र्य' (पूर्ण स्वराज्य) हाच आपला अंतिम उद्देश घोषित केला?

EN At which historic annual session in December 1929 did the Indian National Congress officially abandon dominion status and proclaim 'Complete Independence' (Purna Swaraj) as its ultimate goal?
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
लाहोर अधिवेशन
Lahore Session
B
अमृतसर अधिवेशन
Amritsar Session
C
लखनौ अधिवेशन
Lucknow Session
D
त्रिपुरी अधिवेशन
Tripuri Session
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (1) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (१) लाहोर अधिवेशन

सविस्तर विश्लेषण व लाहोर अधिवेशन (१९२९):

• लाहोर अधिवेशन (डिसेंबर १९२९): रावी नदीच्या तीरावर पंडित जवाहरलाल नेहरू यांच्या अध्यक्षतेखाली काँग्रेसचे ऐतिहासिक अधिवेशन झाले.
• पूर्ण स्वराज्याचा ठराव: काँग्रेसने वसाहतीच्या स्वराज्याची (Dominion Status) मागणी मागे घेऊन 'पूर्ण स्वराज्य' (Purna Swaraj - Complete Independence) हे काँग्रेसचे अंतिम ध्येय घोषित केले.
• तिरंगा ध्वज फडकवला: ३१ डिसेंबर १९२९ च्या मध्यरात्री पंडित नेहरूंनी रावी तीरावर तिरंगा ध्वज फडकवला.
• पहिला स्वातंत्र्यदिन (२६ जानेवारी १९३०): संपूर्ण देशभरात २६ जानेवारी १९३० हा दिवस 'पहिला स्वातंत्र्यदिन' (Independence Day) म्हणून साजरा करण्याचे ठरले. याच ऐतिहासिक दिवसाच्या स्मरणार्थ २६ जानेवारी १९५० रोजी भारताची राज्यघटना अंमलात आणली गेली (प्रजासत्ताक दिन).

म्हणून अचूक पर्याय (१) आहे.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप: २६ जानेवारी हा दिवस प्रजासत्ताक दिन म्हणून निवडण्याचे कारण: लाहोर अधिवेशनाच्या ठरावानुसार २६ जानेवारी १९३० रोजी देशभरात पहिला स्वातंत्र्यदिन साजरा करण्यात आला होता.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (1) Lahore Session

Detailed Analysis & The Purna Swaraj Declaration:

• Historic Lahore Session (December 1929): Convened on the banks of the Ravi River under the youthful presidency of Jawaharlal Nehru.
• The Declaration: Formally superseded the Nehru Report's dominion status goal, adopting the historic resolution that *Purna Swaraj* (Complete Self-Rule) was the uncompromising objective of the national freedom movement.
• Unfurling the Tricolour: On midnight of December 31, 1929, Nehru unfurled the Tricolour flag of Indian independence.
• January 26, 1930 Pledge: Declared that January 26, 1930 would be celebrated across India as 'Purna Swaraj Day' (First Independence Day), which subsequently determined the date of commencement of the Constitution of India in 1950.

Hence, the accurate choice is Option (1).

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip: January 26 was chosen as Republic Day specifically because the first 'Purna Swaraj Day' was celebrated on January 26, 1930 following the Lahore Congress resolution.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✓ पर्याय (1) लाहोर अधिवेशन (अचूक उत्तर): [gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (१) लाहोर अधिवेशन**[/gold]
⚠️ पर्याय (2) अमृतसर अधिवेशन (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
⚠️ पर्याय (3) लखनौ अधिवेशन (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✗ पर्याय (4) त्रिपुरी अधिवेशन (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'आधुनिक भारताचा इतिहास व स्वातंत्र्य चळवळ' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (GS-1: इतिहास, भूगोल व कृषी)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 150 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विशेष चाचणी ०१
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
इतिहास व महाराष्ट्रातील समाजसुधारक विशेष चाचणी ०२
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्रातील समाजप्रबोधन व समाजसुधारक विभाग चाचणी
quiz 35 प्रश्न timer 35 मिनिटे military_tech 35 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: आधुनिक भारताचा इतिहास व स्वातंत्र्य चळवळ

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'आधुनिक भारताचा इतिहास व स्वातंत्र्य चळवळ' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विषयांतर्गत 'आधुनिक भारताचा इतिहास व स्वातंत्र्य चळवळ' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विषयातील 'आधुनिक भारताचा इतिहास व स्वातंत्र्य चळवळ' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'आधुनिक भारताचा इतिहास व स्वातंत्र्य चळवळ' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →