🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
चालू घडामोडी MPSC Exam PYQ 2026 MEDIUM

भारताची दुसरी स्वदेशी बनावटीची आण्विक बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र पाणबुडी 'आयएनएस अरिघात' (INS Arighaat) कोणत्या नौदल तळावर अधिकृतपणे सेवेत दाखल झाली?

EN At which naval dockyard/base was India's second indigenous nuclear-powered ballistic missile submarine (SSBN) 'INS Arighaat' officially commissioned?
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
मुंबई, महाराष्ट्र
Mumbai, Maharashtra
B
कोची, केरळ
Kochi, Kerala
C
विशाखापट्टणम, आंध्र प्रदेश
Visakhapatnam, Andhra Pradesh
D
कारवार, कर्नाटक
Karwar, Karnataka
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (३) विशाखापट्टणम, आंध्र प्रदेश

• कमिशनिंग: संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह यांच्या उपस्थितीत २९ ऑगस्ट २०२४ रोजी विशाखापट्टणम (आंध्र प्रदेश) येथील शिप बिल्डिंग सेंटर (SBC) येथे भारताची दुसरी आण्विक पाणबुडी 'आयएनएस अरिघात' (INS Arighaat - S3) भारतीय नौदलात औपचारिकपणे दाखल झाली.
• वैशिष्ट्ये:
• ही भारताची दुसरी स्वदेशी SSBN (Ship Submersible Ballistic Nuclear) पाणबुडी आहे (पहिली: आयएनएस अरिहंत - २०१६).
• वजन: सुमारे ६,००० टन; चालना: स्वदेशी ८३ मेगावॅट दाबाखालील हलके पाणी रिअ‍ॅक्टर (PWR).
• यात ७५० किमी पल्ल्याची K-15 (सागसिका) बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्रे किंवा ३,५०० किमी पल्ल्याची K-4 क्षेपणास्त्रे तैनात केली जाऊ शकतात.
• महत्त्व: यामुळे भारताची 'आण्विक त्रिकूट' (Nuclear Triad - जमीन, हवा आणि समुद्रावरून अण्वस्त्र डागण्याची क्षमता) आणि 'नो फर्स्ट युज' (No First Use) धोरणातील 'सेकंड-स्ट्राइक क्षमता' अत्यंत मजबूत झाली आहे.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप:

• SSBN चालवणारे मोजके देश: अमेरिका, रशिया, ब्रिटन, फ्रान्स, चीन आणि भारत (भारत हा UN सुरक्षा परिषदेच्या ५ स्थायी सदस्यांशिवाय SSBN असणारा एकमेव देश आहे).
• तिसरी SSBN पाणबुडी: आयएनएस अरिधमान (INS Aridhaman / S4) चाचणी टप्प्यात आहे.
translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (3) Visakhapatnam, Andhra Pradesh

• Commissioning Ceremony: India's second indigenously built nuclear-powered ballistic missile submarine (SSBN), INS Arighaat (S3), was commissioned into the Indian Navy at the Ship Building Centre (SBC) in Visakhapatnam, Andhra Pradesh on August 29, 2024, in the presence of Defence Minister Rajnath Singh.
• Capabilities:
• Successor to INS Arihant (commissioned in 2016) under the Advanced Technology Vessel (ATV) program.
• Displaces ~6,000 tonnes, powered by an indigenous 83 MW pressurized light-water reactor (PWR).
• Armed with vertical launch systems accommodating K-15 Sagarika (range ~750 km) or K-4 (range ~3,500 km) submarine-launched ballistic missiles (SLBMs).
• Strategic Triad: Guarantees an invulnerable second-strike capability underpinning India's 'No First Use' nuclear deterrence doctrine.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip:

• India is the only non-P5 country in the world to design, construct, and operate indigenous nuclear-powered ballistic missile submarines (SSBNs).
• The third submarine of the class, INS Aridhaman (S4), is undergoing advanced sea trials.
format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) मुंबई, महाराष्ट्र (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) कोची, केरळ (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (3) विशाखापट्टणम, आंध्र प्रदेश (अचूक उत्तर): [gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (३) विशाखापट्टणम, आंध्र प्रदेश**[/gold]
✗ पर्याय (4) कारवार, कर्नाटक (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'ऑगस्ट २०२४' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी - जानेवारी २०२६ सराव चाचणी
quiz 10 प्रश्न timer 15 मिनिटे military_tech 10 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: ऑगस्ट २०२४

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'ऑगस्ट २०२४' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: चालू घडामोडी विषयांतर्गत 'ऑगस्ट २०२४' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: चालू घडामोडी विषयातील 'ऑगस्ट २०२४' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'ऑगस्ट २०२४' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →