लोकमान्य बाळ गंगाधर टिळक यांनी एप्रिल १९१६ मध्ये आयोजित प्रांतिक परिषदेदरम्यान आपल्या 'होम रुल लीग'ची (Indian Home Rule League) स्थापना खालीलपैकी कोणत्या ठिकाणी केली होती? (१) सातारा (२) पुणे (३) बेळगाव (४) अमरावती (बेरार)
EN
At which of the following places did Lokmanya Bal Gangadhar Tilak formally establish his 'Home Rule League' during the provincial conference in April 1916?
(1) Satara
(2) Pune
(3) Belgaum
(4) Amravati (Berar)
योग्य उत्तर पर्याय (३) म्हणजेच बेळगाव आहे.
सविस्तर विश्लेषण:
•
पर्याय (३) योग्य आहे: २७ ते २९ एप्रिल १९१६ रोजी बेळगाव (Belgaum - तत्कालीन मुंबई इलाखा) येथे भरलेल्या बॉम्बे प्रांतिक परिषदेत (Bombay Provincial Conference) लोकमान्य टिळकांनी 'इंडियन होम रुल लीग'ची अधिकृत स्थापना केली. येथेच त्यांनी आपल्या ऐतिहासिक भाषणात होम रुलचा जाहीरनामा मांडला.
•
या लीगचे स्थायी केंद्रीय मुख्यालय (Headquarters) नंतर पुणे येथे ठेवण्यात आले, परंतु तिची प्रत्यक्ष स्थापना बेळगाव येथे झाली.
इतर पर्यायांचे विश्लेषण:
•
पर्याय २ (पुणे): टिळकांच्या लीगचे मुख्य कार्यालय/मुख्यालय (Headquarters) पुण्यात होते, परंतु स्थापना बेळगावला झाली होती.
•
पर्याय १ (सातारा) व पर्याय ४ (अमरावती): ही टिळकांच्या लीगची प्रभावक्षेत्रे होती, परंतु स्थापनेचे ठिकाण नव्हते.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
MPSC मध्ये वारंवार विचारला जाणारा महत्त्वाचा फरक:
•
लीगची स्थापना कुठे झाली? -> बेळगाव (एप्रिल १९१६).
•
लीगचे मुख्य कार्यालय/मुख्यालय कुठे होते? -> पुणे.
•
अध्यक्ष: जोसेफ बॅप्टिस्टा; सचिव: एन. सी. केळकर.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option (3) i.e. Belgaum.
Detailed Analysis:
•
Option (3) is correct: Lokmanya Bal Gangadhar Tilak formally founded his 'Indian Home Rule League' during the Bombay Provincial Conference held at Belgaum in April 1916 (April 27–29, 1916).
•
While the league's primary administrative headquarters were situated at Pune, the formal establishment and adoption of its inaugural constitution took place at Belgaum.
Distractor Analysis:
•
Option 2 (Pune): The permanent central headquarters of the League, but not the place of founding.
•
Options 1 (Satara) and 4 (Amravati): Major regional centers within Tilak's jurisdiction, but not the site of inauguration.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
A classic MPSC nuance:
•
Place of founding: Belgaum (April 1916).
•
Place of headquarters: Pune.
•
Leadership: Joseph Baptista (President), N.C. Kelkar (Secretary).