पहिल्या पंचवार्षिक योजनेच्या काळात (१९५१-१९५६) सार्वजनिक क्षेत्रातील भारतातील पहिला आधुनिक रासायनिक खत कारखाना खालीलपैकी कोणत्या ठिकाणी सुरू करण्यात आला?
EN
At which of the following places was India's first modern public-sector chemical fertilizer plant commissioned during the First Five-Year Plan (1951–1956)?
योग्य उत्तर: पर्याय (२) सिंद्री (Sindri)
सविस्तर स्पष्टीकरण:
•
सिंद्री खत कारखाना (Sindri Fertilizer Plant):
•
भारताच्या पहिल्या पंचवार्षिक योजनेत (१९५१-१९५६) कृषी उत्पादकता वाढवण्यासाठी सार्वजनिक क्षेत्रातील पहिला मोठा खत कारखाना झारखंडमधील (तत्कालीन बिहार) धनबाद जवळील सिंद्री येथे स्थापन करण्यात आला.
•
या प्रकल्पात अमोनियम सल्फेट आणि युरियाचे मोठ्या प्रमाणावर उत्पादन सुरू झाले.
•
पुढे १९६१ मध्ये हा कारखाना 'फर्टिलायझर कॉर्पोरेशन ऑफ इंडिया' (FCI) चा भाग बनला.
इतर पहिल्या योजनेतील प्रमुख औद्योगिक उपक्रम:
•
चित्तरंजन लोकोमोटिव्ह वर्क्स (रेल्वे इंजिन निर्मिती, प. बंगाल)
•
हिंदुस्तान शिपयार्ड (विशाखापट्टणम)
•
इंडियन टेलिफोन इंडस्ट्रीज (बंगळुरू)
•
हिंदुस्तान अँटिबायोटिक्स लिमिटेड (पिंपरी, पुणे).
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
पहिल्या पंचवार्षिक योजनेचे घोषवाक्य कृषी क्षेत्राला सर्वोच्च प्राधान्य देणे हे होते, आणि त्यासाठी सिंद्री खत कारखाना पायाभूत ठरला.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (2) Sindri
Detailed Explanation:
•
Sindri Fertilizer Plant:
•
Commissioned in 1951 during the First Five-Year Plan (1951–1956), the Sindri plant located in Dhanbad district of Jharkhand (then Bihar) was independent India's first modern public-sector chemical fertilizer manufacturing enterprise.
•
It played a pivotal role in supplying nitrogenous fertilizers (ammonium sulphate and urea) to boost agricultural yields under the Plan's focus on food security.
•
It later became the cornerstone of the Fertilizer Corporation of India (FCI).
Other Notable First-Plan Public Enterprises:
•
Chittaranjan Locomotive Works (West Bengal)
•
Hindustan Shipyard Limited (Visakhapatnam)
•
Indian Telephone Industries (Bengaluru)
•
Hindustan Antibiotics Limited (Pimpri, Pune).
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
The First Plan is celebrated for laying the foundation of India's agro-chemical and irrigation infrastructure.