........ या रोगावर बी.सी.जी. ही प्रतिबंधक लस म्हणून वापरली जते.
EN
........ BCG on this disease. It is used as a preventive vaccine.
योग्य उत्तर: पर्याय (1) क्षयरोग (Tuberculosis)
स्पष्टीकरण:
बी.सी.जी. (BCG) लस आणि क्षयरोग:
•
रोग: बी.सी.जी. लस ही क्षयरोगावर (Tuberculosis - TB) प्रतिबंधक लस म्हणून जगभर वापरली जाते.
•
रोगकारक: क्षयरोग हा 'मायकोबॅक्टेरियम ट्युबरक्युलॉसिस' (Mycobacterium tuberculosis) नावाच्या जीवाणूमुळे होतो. हा प्रामुख्याने फुफ्फुसांवर (Pulmonary TB) आघात करतो.
•
लसीचे स्वरूप: बी.सी.जी. ही गायीमधील क्षयरोगाच्या जीवाणूपासून दुबळी करून (Attenuated *Mycobacterium bovis*) तयार केलेली जिवंत लस आहे.
•
इतर आजारांवरील लसी:
•
*टायफॉईड:* टायफॉईड कॉन्जुगेट व्हॅक्सिन (TCV / Tybar-TCV).
•
*कॉलरा:* ओरल कॉलरा लस (Dukoral, Shanchol).
•
*कावीळ (Hepatitis B):* हेपॅटायटिस बी लस.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
भारतात क्षयरोगाच्या संपूर्ण निर्मूलनासाठी केंद्र सरकारने 'टीबी हारेगा, देश जीतेगा' हे राष्ट्रीय अभियान राबवले असून क्षयरोग रुग्णांना दरमहा 500 रुपये पोषण सहाय्यासाठी 'निक्षय पोषण योजना' (Ni-kshay Poshan Yojana) सुरू केली आहे.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (1) Tuberculosis
Explanation:
BCG prophylaxis and the pathophysiology of Tuberculosis:
•
Target Disease: Bacille Calmette-Guérin (BCG) is specifically administered to protect against Tuberculosis (TB).
•
Pathogen: Caused by the acid-fast, aerobic rod-shaped bacterium Mycobacterium tuberculosis, primarily destroying lung parenchyma (pulmonary TB) and spreading to bones, lymph nodes, and meninges.
•
Vaccine Strain: Prepared from an attenuated live strain of bovine tuberculosis bacillus (*Mycobacterium bovis*).
•
Prophylaxis for other conditions:
•
*Typhoid:* Typhoid Conjugate Vaccine (TCV) / Vi-polysaccharide.
•
*Cholera:* Killed whole-cell oral cholera vaccine (Shanchol).
•
*Jaundice / Hepatitis:* Hepatitis B recombinant vaccine.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
India's National Tuberculosis Elimination Programme (NTEP) operates the Ni-kshay Portal for digital surveillance and direct benefit transfer (DBT) nutritional support under the Ni-kshay Poshan Yojana.