🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
भूगोल व महाराष्ट्राचा भूगोल Maharashtra Arogya Vibhag Bharti 2024 MEDIUM

बुद्धांना ______ येथे निर्वाण प्राप्त झाले.

EN Buddha attained Nirvana at ______.
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
तक्षशीला
Taxila
B
बोध गया
Bodh Gaya
C
कुशीनगर
Kushinagar
D
कौसंबी
Kausambi
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

उत्तर: पर्याय 2 (बोध गया)

स्पष्टीकरण:

Confusion Points

निर्वाण- दुःखाच्या कारणाशी संबंधित ज्ञानामुळे दुःखापासून मुक्तीची अवस्था.

परिनिर्वाण- मृत्यूनंतर, संसारातून मुक्त होण्याची अवस्था आणि संसाराला जोडणारे कर्मचक्र.

महापर्जनिर्वाण- दुःख आणि संसारातून मुक्त होऊन शाश्वत आनंदाच्या अवस्थेची प्राप्ती होय.

योग्य उत्तर बोधगया आहे.

Key Points

गौतम बुद्ध हे बौद्ध धर्माचे संस्थापक आहेत.

बिहारमधील बोधगया येथे पिंपळाच्या झाडाखाली बुद्धांनी निर्वाण प्राप्त केले.

बोधगया हे बिहारमधील धार्मिक स्थळ आहे.

निर्वाण या शब्दाचा शाब्दिक अर्थ "फुंकणे" असा आहे.

बुद्धाच्या मते, संतुलित जीवन जगल्याने व्यक्ती मोक्ष आणि निर्वाण दोन्ही प्राप्त करू शकते.

त्यांना वयाच्या 35 व्या वर्षी निर्वाण मिळाल्याची माहिती आहे.

बुद्धाला स्वतःला निर्वाणाची जाणीव झाली असे म्हणतात .

Mistake Points

कुशीनगर हे उत्तर प्रदेशातील एक ठिकाण आहे जिथे भगवान बुद्धांनी महापरिनिर्वाण प्राप्त केले होते.

तो बुद्धाचा मृत्यू म्हणून चिन्हांकित आहे .

बोधगयामध्ये बुद्धांनी निर्वाण प्राप्त केले.

Important Points

सिद्धार्थ हे बुद्धाचे पहिले नाव आहे.

तो शुद्धोधन आणि महामाया यांचा पुत्र होता.

तो शाक्य गण म्हणून ओळखल्या जाणार्‍या छोट्या गणाचा होता आणि तो क्षत्रिय होता.

ज्ञानाच्या शोधात त्यांनी घरातील सुखसोयी सोडल्या.

त्यांनी ध्यानाचे तंत्र त्यांच्या पहिल्या शिक्षक अलारा कलामा यांच्याकडून शिकले.

त्यांनी सामान्य लोकांकडून बोलल्या जाणार्‍या पाली भाषेत उपदेश केला.

ज्ञानप्राप्तीनंतर ते वाराणसीजवळील सारनाथ येथे गेले, तेथे त्यांनी प्रथमच अध्यापन केले.

बुद्धांनी आपला पहिला उपदेश सारनाथ येथे केला.

इ.स.पूर्व 483 मध्ये कुशीनगर येथील सालच्या झाडाखाली त्याचा मृत्यू झाला.

कौशांबी हे ठिकाण आहे जिथे भगवान बुद्धांनी ज्ञानप्राप्तीच्या सहाव्या आणि नवव्या वर्षी मुक्काम केला आणि उपदेश केला.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप: महाराष्ट्राच्या प्राकृतिक रचनेमध्ये सह्याद्री पर्वतातील प्रमुख शिखरे (कळसूबाई १६४६ मी, साल्हेर १५६७ मी, महाबळेश्वर, हरिश्चंद्रगड) आणि प्रमुख घाटरस्ते (थळघाट, बोरघाट, कुंभार्ली, फोंडा) यांवर प्रश्न नेहमी विचारले जातात.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Answer: Option 2 (Bodh Gaya)

Explanation:

Key Points

Gautama Buddha is the founder of Buddhism.

Buddha attained Nirvana under a peepal tree at Bodh Gaya in Bihar.

Bodh Gaya is a religious site in Bihar.

The literal meaning of the term Nirvana is "blowing out".

According to Buddha, leading a balanced life would lead to a person attaining both Moksha and Nirvana.

He is known to have attained Nirvana at the age of 35.

The Buddha himself is said to have realized nirvana when he achieved enlightenment.

Confusion Points

Nirvana- State of relief from misery due to enlightenment relating to the cause of misery.

Parinirvana- The state of release, after death, from samsara and the karmic cycle that binds one to samsara

Mahaparjnirvana- It is the attainment of the state of eternal bliss, having been released from misery and samsara.

Mistake Points

Kushinagar is a place in Uttar Pradesh where Lord Buddha attained Mahaparinirvana.

It is marked as the death of the Buddha .

In Bodh Gaya Buddha attained Nirvana.

Important Points

Siddhartha is the early name of Buddha.

He was the son of Suddhodhana and Mahamaya.

He belonged to a small gana known as the Sakya Gana and was a Kshatriya.

He left the comforts of his home in search of knowledge.

He learnt the technique of meditation from his first teacher Alara Kalama.

He preached in the Pali language , spoken by common people.

After attaining enlightenment he went to Sarnath, near Varanasi, where he taught for the first time

Buddha preached his first sermon at Sarnath.

He died in 483 BC under a Sal tree in Kushinagar.

Kaushambi is the place where Lord Buddha stayed and preached in the sixth and ninth year of his attaining enlightenment.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip: In Maharashtra's physiography, the principal peaks of the Sahyadri range (Kalsubai 1646m, Salher 1567m, Mahabaleshwar) and major mountain passes (Thal Ghat, Bhor Ghat, Kumbharli Ghat) are regularly tested.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) तक्षशीला (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
✓ पर्याय (2) बोध गया (अचूक उत्तर): उत्तर:** पर्याय 2 (बोध गया)
⚠️ पर्याय (3) कुशीनगर (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✗ पर्याय (4) कौसंबी (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'भारताचा भूगोल' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
जिल्हा परिषद: महाराष्ट्र भूगोल व पर्यावरण सराव चाचणी #१ (नद्या, धरणे व प्राकृतिक रचना)
quiz 50 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
भूगोल व महाराष्ट्राचा भूगोल विशेष चाचणी ०१
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
भूगोल व महाराष्ट्राचा भूगोल विशेष चाचणी ०२
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्राचा प्राकृतिक व राजकीय भूगोल विभाग चाचणी
quiz 35 प्रश्न timer 35 मिनिटे military_tech 35 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: भारताचा भूगोल

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'भारताचा भूगोल' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: भूगोल व महाराष्ट्राचा भूगोल विषयांतर्गत 'भारताचा भूगोल' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: भूगोल व महाराष्ट्राचा भूगोल विषयातील 'भारताचा भूगोल' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'भारताचा भूगोल' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →